15 berichten aan het bekijken - 1 tot 15 (van in totaal 15)
  • Q:

    Bijdrager
    Bram

    Referendum: wat staat er in de wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten?

    Vandaag kun je naar de stembus om te stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen en het referendum over de wet Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv).

    Wil je weten wat er in de wet staat voordat je stemt? Ik zet het hieronder uiteen aan de hand van een aantal belangrijke vragen.

     

    Welke bevoegdheden krijgen de diensten met de Wiv?
    De wet regelt dat de diensten bevoegd zijn om, onder andere:

    1. Mensen te dwingen gegevens te ontsleutelen (Artikel 45, lid 9 en 12);
    2. Te hacken, en daarbij softwarebeveiliging te verzwakken: “technische voorzieningen [aan te brengen] teneinde versleuteling van gegevens opgeslagen of verwerkt in het geautomatiseerde werk ongedaan te maken” (Artikel 45, lid 2);
    3. Ongericht, dat wil zeggen, niet gericht op bepaalde personen, te tappen en af te luisteren. “[…]met een technisch hulpmiddel onderzoeksopdrachtgericht aftappen, ontvangen, opnemen en afluisteren van elke vorm van telecommunicatie of gegevensoverdracht door middel van een geautomatiseerd werk ongeacht waar een en ander plaatsvindt” (Artikel 48, lid 1). Door deze bevoegdheid heeft de wet de naam sleepwet in de media gekregen. Hierbij geldt: “De diensten zijn bevoegd tot: […] het toepassen van geautomatiseerde data-analyse als bedoeld in artikel 60 ten aanzien van de ingevolge artikel 48 verzamelde gegevens anders dan die welke de inhoud van de desbetreffende telecommunicatie betreft.” (Artikel 50, lid 1);
    4. Opnames van mensen te maken, ook binnen hun woning. “[Personen] te observeren en […] met behulp van observatie- en registratiemiddelen [hun gedragingen vast te leggen]” (Artikel 40, lid 1);
    5. “[Personen te] volgen […] met behulp van volgmiddelen, plaatsbepalingsapparatuur en registratiemiddelen.” (Artikel 40, lid 1);
    6. Besloten plaatsen en gesloten voorwerpen te doorzoeken, ook met een technisch hulpmiddel (Artikel 42, lid 1);
    7. Binnen te dringen in computers, telefoons en andere apparatuur, “[…] al dan niet met gebruikmaking van een technisch hulpmiddel, valse signalen, valse sleutels, valse hoedanigheid of door tussenkomst van het geautomatiseerd werk van een derde, binnendringen in een geautomatiseerd werk.” Daarbij behoort de bevoegdheid tot het “doorbreken van enige beveiliging” (Artikel 45, lid 1);
    8. “De diensten zijn bevoegd tot het bevorderen of treffen van maatregelen ter bescherming van door de desbetreffende dienst te behartigen belangen, al dan niet met behulp van een technisch hulpmiddel.” (Artikel 73);
    9. “[Met] een technisch hulpmiddel stelselmatig […] gegevens omtrent personen uit voor een ieder toegankelijke informatiebronnen [te verzamelen]” (Artikel 25, lid 1);
    10. Zonder toestemming van de geadresseerde post open te maken (Artikel 44, lid 1).

     

    Wie zijn er verplicht mee te werken met de diensten onder de Wiv?

    1. Iedereen is verplicht mee te werken aan een verzoek gegevens te ontsleutelen (Artikel 45, lid 9). Er is in de Wiv niet aangegeven dat je niet verplicht bent mee te werken aan de ontsleuteling van je eigen (persoons)gevens;
    2. Aanbieders van communicatiediensten zijn verplicht mee te werken aan het verstrekken van telecommunicatiegegevens aan de diensten. Onder deze aanbieders vallen bijvoorbeeld Facebook, internet- en telefoonproviders, communicatie-app-makers en makers van spellen waarin je kunt chatten (Artikel 54, lid 1);
    3. Ook de medewerkers van aanbieders van communicatiediensten zijn verplicht mee te werken aan het verstrekken van telecommunicatiegegevens, zonder dat die aanbieder zelf op de hoogte hoeft te zijn (Artikel 54, lid 4).

     

    Worden de diensten getoetst door onafhankelijke rechters?
    In de meeste gevallen niet. Er zijn drie gevallen waarbij de rechter toetst:

    1. Als de diensten post willen open maken wordt dit verzoek door de rechtbank Den Haag getoetst. Dit geldt niet voor digitale communicatie, zoals mails en WhatsApp-berichten;
    2. Indien bevoegdheden worden ingezet jegens een journalist, waarbij gegevens over diens bron buit kunnen worden gemaakt;
    3. Indien bevoegdheden worden ingezet jegens een advocaat, waarbij het gaat om gegevens over de vertrouwelijke communicatie tussen advocaat en cliënt.

    Het verzamelen van medisch vertrouwelijke gegevens kan bijvoorbeeld plaatsvinden zonder tussenkomst van een rechter.

     

    Mogen de diensten samenwerken met buitenlandse diensten?
    Ja. Daarbij kan het hoofd van de dienst het mandaat van de minister krijgen om te bepalen met welke buitenlandse diensten wordt samengewerkt (Artikel 88).

    De Wiv regelt niet dat openbaar wordt gemaakt met welke landen een samenwerkingsrelatie bestaat.

     

    Onder welke voorwaarden mogen de diensten gegevens uitwisselen met buitenlandse diensten?
    Zodra een samenwerkingsrelatie bestaat met een ander land, is het niet zo dat de Wiv regelt dat gegevens alleen onder bepaalde voorwaarden verstrekt worden aan andere landen zodat de privacy van personen gewaarborgd kan worden. “In het kader van een samenwerkingsrelatie als bedoeld in artikel 88 zijn de diensten bevoegd aan de desbetreffende dienst van een ander land gegevens te verstrekken ten behoeve van door deze instanties te behartigen belangen” (Artikel 89, lid 1).

    “In het kader van een samenwerkingsrelatie als bedoeld in artikel 88 zijn de diensten voorts bevoegd op een daartoe schriftelijk verzoek aan de desbetreffende dienst technische en andere vormen van ondersteuning te verlenen ten behoeve van door deze instanties te behartigen belangen […]” (Artikel 89, lid 4).

     

    Wiens gegevens kunnen de diensten verwerken?
    Persoonsgevens kunnen door de diensten worden verwerkt over personen “over wie door een andere inlichtingen- of veiligheidsdienst gegevens zijn ingewonnen” of “wier gegevens noodzakelijk zijn ter ondersteuning van een goede taakuitvoering door de dienst” of “omtrent wie dat noodzakelijk is in het kader van het onderzoek betreffende andere landen” (Artikel 19, lid 1). Andere redenen worden ook genoemd in artikel 19.

    Tevens zijn de diensten “[…] in ieder geval bevoegd tot het verzamelen van gegevens: […] in het kader van de samenwerking tussen inlichtingen- en veiligheidsdiensten en met andere instanties.” (Artikel 25, lid 1).

     

    Wat is de democratische controle op de diensten?
    De Tweede en Eerste Kamer controleren de regering, welke verantwoordelijk is voor de diensten. Om hun plicht tot controle van de regering uit te voeren, hebben De Tweede en Eerste Kamer voldoende informatie nodig over het werk van de diensten.

    Welke informatie krijgen de Tweede en Eerste Kamer?

    De Wiv regelt dat eens per jaar, de Tweede en Eerste Kamer een jaarverslag krijgen met aandachtsgebieden van de diensten. Expliciet is aangeven dat zij geen informatie zullen krijgen over “aangewende middelen in concrete aangelegenheden” en “aangewende geheime bronnen” (Artikel 12, lid 2). Wel kan besloten worden deze informatie vertrouwelijk te delen (Artikel 12, lid 4).

    Met deze geheimhouding kunnen de volksvertegenwoordigers echter niet het debat over de diensten aangaan met de kiezers die zij vertegenwoordigen.

    Ook de vergaderingen van de toetsingscommissie en de commissie van toezicht zijn volgens de Wiv niet openbaar (Artikel 35, lid 2, resp. Artikel 106, lid 1).

    Ten slotte is de Wet klokkenluiders niet van toepassing op “[…] een ieder die betrokken is of is geweest bij de uitvoering van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 en de Wet veiligheidsonderzoeken, voor zover het de uitvoering van deze wetten betreft.” (Artikel 156).

     

    Voldoet de Wiv aan de internationale wetten en verdragen?
    Hierover is het laatste woord nog niet gesproken. Verschillende organisaties hebben aangegeven dat zij een rechtszaak willen starten om te toetsen of de Wiv voldoet aan het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM).

    De Raad van State schrijft in zijn advies: “Daarnaast is de Afdeling advisering er niet van overtuigd dat de regeling in het wetsvoorstel van de grootschalige gegevensverzameling (Big Data) op alle punten voldoet aan de proportionaliteitseis van het EVRM. In het bijzonder heeft de Afdeling advisering ernstige twijfels of de bewaartermijn van drie jaar voor gegevens die via de ‘ongerichte interceptiebevoegdheid’ worden verkregen, verenigbaar is met het EVRM. Zij adviseert dan ook om in het wetsvoorstel een substantieel kortere bewaartermijn op te nemen.” In de wet is deze bewaartermijn niet aangepast.

    Als er een zaak over de Wiv zou komen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens  (EHRM) zou dat niet de eerste keer zijn. Eerder is er al een zaak geweest over de oude Wiv. Aanleiding voor deze zaak was dat de AIVD journalisten aftapte van de Telegraaf om hun bronnen te achterhalen.

    Nederland is toen teruggefloten door het EHRM, en moest de oude Wiv aanpassen, aangezien deze in strijd was met het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden.

     

    Conclusie
    Vandaag is de keuze aan jou. Hoort de Wiv in de Nederlandse rechtsstaat thuis? Vind je dat de diensten deze nieuwe bevoegdheden nodig hebben? Is het een probleem dat er twijfels zijn of de wet wel voldoet aan het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden? Mogen de diensten samenwerken met buitenlandse diensten, en daarbij informatie delen van Nederlandse burgers, zonder dat de Wiv hieraan strikte voorwaarden stelt?

    Ik hoop dat de informatie in deze post je helpt bij je keuze. Als je meer wilt weten, verwijs ik je graag door naar onderstaande bronnen voor meer informatie.

     

    Bronnen, referenties en verdere informatie
    Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017.

    Advies Raad van State over de Wiv.

    Officiële bekendmaking overheid. “Het EHRM komt in zijn uitspraak unaniem tot het oordeel dat de inzet van bijzondere bevoegdheden door de AIVD tegen de journalisten van De Telegraaf een schending oplevert van artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) (recht op eerbiediging van privé, familie- en gezinsleven) en artikel 10 EVRM (vrijheid van meningsuiting). De strafvorderlijke inbeslagneming van documenten bij De Telegraaf acht het EHRM (in meerderheid; vijf tegen twee) in strijd met artikel 10 EVRM.”

    • Dit onderwerp is gewijzigd 9 maanden geleden door  Bram.
    • Dit onderwerp is gewijzigd 9 maanden geleden door  Bram.
    • Dit onderwerp is gewijzigd 9 maanden geleden door  Bram.
    • Dit onderwerp is gewijzigd 9 maanden geleden door  Bram.
    • Dit onderwerp is gewijzigd 9 maanden geleden door  Bram.

    Bijdrager
    vuurvreter

    Pilletje vergeten in te nemen?


    Bijdrager
    Brombeer

    Niks pilletje, @Bram somt hier in het kort (!) op wat er allemaal aan die wet niet deugt.

    Er is een nieuwe wet nodig, maar deze wet is een gedrocht waarmee we ons ongelooflijk mee in de vingers gaan snijden.

    En als je ziet hoe Rutte en Ollongren glashard staan te LIEGEN en met drogredeneringen strooien: dat zou onder het strafrecht moeten vallen.


    Bijdrager
    Bram

    Nee hoor.

     

     

     

    Ik heb ze vanochtend alle 5 ingenomen. Dat controleer ik altijd meerdere keren.


    Bijdrager
    Cursor

    Als je niet gewoon wilt luisteren naar je burgers, waarom wil je ze dan wel afluisteren?


    Bijdrager
    Shmoo

    2005

     


    Bijdrager
    Bram

    De stemlokalen zijn geopend!


    Bijdrager
    Brombeer

    Links de stembus, rechts de ontstemdbus.


    Bijdrager
    GoeieDag

    Links is goed, rechts is fout.

    Ziehier het interessante wereldbeeld van gestaalde kameraad Brombeer.


    Bijdrager
    Ziegler

    Op de Duitse autobahn is dat een prima filosofie!


    Bijdrager
    Bram

    Nog 1 uur te gaan tot de stemlokalen sluiten.


    Bijdrager
    Dick de Roos

    De tegenstemmers schijnen te gaan winnen (donderdagmorgen).

    Mooi. Al was het alleen maar om onze premier terug te fluiten (“De wet gaat gewoon door; ook met een zeer kleine meerderheid”). Zo zal er toch nog over aanpassingen nagedacht moeten worden. Misschien zelfs door Buma.

    Opvallend dat Noord-Nederland in meerderheid tegen heeft gestemd. Voor een deel kan dat te maken hebben met het feit dat daar op veel plaatsen niet voor de gemeenteraad gestemd kon worden. Of dat Noord-Nederland inderdaad helemaal klaar is met “Den Haag”.


    Bijdrager
    Leonard1948

    Heb het altijd al gezegd: Zo’n raadgevend referendum schept enkel onbehagen, zelfs als de uitslag fifty-fifty is. afschaffen dat ding!!


    Bijdrager
    GoeieDag

    Dick de Roos op 22 maart 2018 om 09:56
    Of dat Noord-Nederland inderdaad helemaal klaar is met “Den Haag”.

    Wat is dat, ” helemaal klaar is met “Den Haag” “?

    Gaat dat “Noord-Nederland” zich nu afscheiden of zo?

     

    En de vraag in het referendum over de wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (Wiv) was toch of je voor of tegen bent, en niet of je klaar bent met Den Haag of niet?!


    Bijdrager
    Dick de Roos

    Het ligt natuurlijk genuanceerder.

    “Klaar met Den Haag” betekent ook dat de politiek aldaar niet vertrouwd wordt.

    Aan die wet zitten nog te veel open eindjes, ondanks dat er beweerd wordt dat er allerlei waarborgen zijn, dat e.e.a. zorgvuldig zal worden uitgevoerd.

    Zelfs de zittende regering (zie de uitspraken van Buma, Rutte en het gedraai van D’66) is niet te vertrouwen; laat staan als er straks een Wilders of een Baudet aan de macht gaat komen.

    Dus is het beter die WiV beter dicht te timmeren.

15 berichten aan het bekijken - 1 tot 15 (van in totaal 15)

Je moet ingelogd zijn om een reactie op dit onderwerp te kunnen geven.