BeOS: het ooit mogelijk andere Mac OS X

Door: Night - 21 reacties
BeOS
Bron: WikiCommons

Je kent vast wel de geschiedenis van Apple CEO en icoon Steve Jobs. Nog even in het kort, dan: Jobs startte Apple met een paar vrienden, werd uit Apple verdreven en begon zijn eigen bedrijf, NeXT. Later nam Apple  NeXT over en bracht Jobs weer terug als CEO. Het pad van Jobs was echter niet uniek. Sterker nog: de geschiedenis van de Apple computer had heel anders kunnen verlopen. Lees het verhaal van Be Inc. en BeOS.

In 1990 werd Jean-Louis Gassée, die Jobs binnen Apple verving als hoofd van de Macintosh-ontwikkeling, ook ontslagen uit het bedrijf. Ook Gassée richtte zijn eigen computerbedrijf op. Hij deed dat samen met een andere ex-Apple-medewerker, Steve Sakoman. Ze noemden het bedrijf Be Inc. Hun doel was om vanuit het niets een moderner besturingssysteem te maken op basis van de objectgeoriënteerde programmeertaal C ++. Het besturingssysteem moest met behulp van eigen hardware een voor die tijd ongekende mediaervaring mogelijk maken op personal computers.

Maak kennis met BeOS

Kun je je voorstellen dat je iemand in 1995 een videobestand e-mailt? Be Inc. deed het. Het besturingssysteem van Be inc., BeOS vertegenwoordigde een compleet nieuwe manier van PC-thuisgebruik. De functies die BeOS toentertijd introduceerde, zijn nu inmiddels gemeengoed geworden, dingen zoals multitasking, journaling-bestandssystemen en een overzichtelijk bureaublad-ontwerp.

Een screenshot van BeOS (klik/tap voor groter). Afbeelding: GTK Screenshots museum

BeOS was zĂł vooruitstrevend dat, als je vandaag naar een screenshot zou kijken, je zou zweren dat het gewoon een andere moderne Linux-omgeving was. Afgezien van de typische grafische esthetiek van de jaren ’90 dan. De belangrijkste kracht van de ontwikkelaars was de multimedia-ondersteuning die het platform bood. Niet alleen was het besturingssysteem zĂł ontworpen dat het gemakkelijk was om met audiovisuele bestanden te werken, ook de hardware zelf bevatte verschillende I/O-poorten om eenvoudig met dergelijk werk om te kunnen gaan.

In een tijd waarin dual-core computers nog slechts een toekomstdroom waren, werd het eerste BeBox-prototype al ontwikkeld. De BeBox bevatte twee AT&T Hobbit-processors. De Hobbit was een RISC-processor, speciaal ontworpen voor de programmeertaal ‘C’. Omdat AT&T de productie van de chip stopte, verlegde Be Inc. de ontwikkeling echter snel naar een op PowerPC gebaseerd systeem. Dat zou de BeBox zou worden die we vandaag de dag kennen en het meeste raakvlakken had met de toenmalige Macs.

De bekendste BeBox, compleet met de herkenbare knipperende ‘Blinkenlights’, links en rechts onderaan de behuizing (klik/tap voor groter). Afbeelding: Joseph Wharton

De BeBox debuteerde uiteindelijk in oktober 1995. Hij was uitgerust met een dual PowerPC-architectuur op 66 MHz elk. Een jaar later kwam Be Inc. met 133 MHz-modellen. Om de innovatie van twee verschillende processorkernen te benadrukken, had de voorkant van de creatief gevormde behuizing twee stapels LED’s genaamd “Blinkenlights”. Die LED’s gaven de individuele belasting van elke CPU weer. Bovendien bood de computer interfaces, die geen andere thuiscomputer destijds standaard had: twee MIDI I/O-poorten, meerdere lijn-audiokanalen en een 37-pins connector genaamd “Geekport”. Deze experimentele connector was zowel digitaal als analoog, omvatte een ingebouwde ADC en DAC en zorgde daarnaast voor stroom. Al met al een connector die zijn naam eer aandeed.

Het had zomaar anders kunnen lopen…

In 1994 begon Apple’s Systeem 7 verouderd te raken. Apple investeerde flink in de ontwikkeling van een opvolger, codenaam Copland. Na de Systeem 8 update van Mac OS, zo rond 1996, bleek het compleet nieuwe Mac OS, na diverse gemiste deadlines en slecht beheer, niet levensvatbaar meer. De verdere ontwikkeling van dat nieuwe Mac OS werd stopgezet en Apple ging op zoek naar externe bronnen voor hun volgende besturingssysteem. Op die zoektocht toonde Apple interesse in het verwerven van Be Inc., dat snel bekendheid verwierf als een bedrijf dat pionierde in een nieuwe desktop computing filosofie. Het object-georiĂ«nteerde BeOS deed namelijk precies wat Apple wilde dat het nieuwe Mac OS zou moeten doen, en meer.

Helaas voor de medewerkers van Be Inc. was Apple niet niet echt serieus over een overname. In een halfslachtige poging om nieuwe technologieën aan te kopen bracht Apple een bod uit van slechts 125 miljoen dollar. De Be-managers sloegen dat belachelijk lage bod natuurlijk af. Later dat jaar kondigde Apple aan dat ze het NeXT van Steve Jobs kochten voor meer dan het drievoudige van dat bedrag, 425 miljoen dollar. Behalve NeXT omvatte die deal ook Jobs als persoon. En dat was iets dat Be Inc. natuurlijk niet kon bieden. De rest is geschiedenis.

BeIA

Naast het afketsen van de acquisitie bleek ook de hardware van Be Inc. commercieel niet haalbaar. Na slechts ongeveer 1800 verkochte eenheden had het bedrijf geen andere keuze dan de focus te verleggen van de hardware naar zijn software. BeOS werd geport naar de meer alledaagse x86-architectuur om deze verandering het hoofd te kunnen bieden. De verkoop bleef echter dalen.

De Sony eVilla, een van de apparaten die is ontworpen om BeIA-software te gebruiken.

Het einde van BeOS?

Het bedrijf nam uiteindelijk zijn toevlucht tot het gratis weggeven van BeOS en richtte zich op BeIA, een versie van BeOS bedoeld voor gebruik op internetapparatuur. Zelfs die ommezwaai bleek niet genoeg om het het bedrijf te redden. In 2001 ontsloeg Be Inc. de meerderheid van zijn werknemersen verkocht de activa van het bedrijf aan Palm, Inc., dat echter besloot het project niet voort te zetten. Afgezien van het lek van de kleine versie-update R5.1 “Dano”, was dit voorgoed het einde van BeOS .

Haiku

De commerciële ondergang van BeOS betekende echter geen einde aan de kernvisie van de werknemers van Be Inc. Hoewel Be Inc. officieel niet meer bestond, startten een groepje ex-werknemers een nieuw open source-project op met de naam Haiku. Daar gingen zij verder met de ontwikkeling van BeOS. De eerste bèta van dit nieuwe besturingssysteem zag in september 2018 het levenslicht en wordt sindsdien elke avond bijgewerkt. Nieuwe functies zijn onder meer een package manager, zoals die vaak wordt gebruikt in Linux-distributies, en ondersteuning voor modernere media-bestandsformaten.

De oorspronkelijke ervaring van BeOS zoals dit twee decennia geleden werd gepresenteerd, kan je nog steeds gedeeltelijk beleven via emulatie software. Omdat deze methode de latere x86-versie van BeOS gebruikt, mis je de extra ervaring die de BeBox-hardware je zou kunnen geven. Toch is het een prachtige, hoewel gedeeltelijke, blik op de toekomst van gisteren. Wil je zelf eens naar BeOS kijken? Dat kan nog altijd. Adafruit heeft een tutorial geschreven die je helpt bij het instellen van BeOS R5 met behulp van VirtualBox. Ook Hackaday.io bracht een tutorial uit, maar dan voor PCem.

Hoe had het kunnen lopen?

Wat ons nu nog rest, is de vraag: hoe anders zou het desktopcomputer-ecosysteem er vandaag uitzien zou hebben als Apple in 1997 had besloten om Be Inc. te kopen in plaats van NeXT?

Zou Tim Berners-Lee in plaats van een NeXT Cube een BeBox hebben gebruikt om de eerste webserver ter wereld te runnen? Hoe zou Mac OS X er vandaag uitgezien hebben? Zou het nog steeds zijn iconische Dock hebben gehad? Of misschien had uiteindelijk alles zichzelf toch op dezelfde manier ontwikkeld?

Er is geen manier om daar achter te komen, maar het is altijd leuk om een ​​reisje door het verleden te maken.

Bron: Hackaday.io

Reacties

21 reacties
  • Profielfoto
    pruus

    Leuk!

  • Profielfoto
    SvS

    Interessant stukje historie. Zonder Steve’s terugkomst betwijfel ik of Apple wel zulke mooie apparaten hadden ontworpen als waarmee Apple de wereld deed overrompelen met de G3 iMac / Power Mac / iBook. Sindsdien kwam er alleen mooie hardware, de saaie, grijze zware desktops waren langzaamaan voorgoed verleden tijd. Ik gok dat Apple dan met BeOS en dus ook andere directieleden minder gesloten was geweest als nu met OSX en iOS.

  • Profielfoto
    SvS

    Ik bedoel dus ‘Sandbox’-systemen.

  • Profielfoto
    Lifelogger

    Schitterent systeem was dat. Ooit begonnen met BeOS 4. Destijds nog speciaal een dual processor (Abit BP6 moederbord met twee Intel Celerons) gebouwd, omdat dit systeem dat kon aansturen. Windows 95 kon slechts met 1 processor overweg.

    Het systeem was echt vooruitstrevend. Meerdere video’s tegelijk draaien, mailen, webbrowser in de tussentijd en de CPU alsnog niet met 50% belasten. Geweldig!

    Toen R4.5 en R5 uit kwamen deze nog speciaal uit Amerika over laten komen. Wat een mooie tijd en jammer dat Be gestopt is, ook al leeft het systeem nog door met Haiku.

  • Profielfoto
    aartjan.nl/blog

    Het iconische Dock van Mac OS is van de Nederlander Bas Ording, die in veel patenten van Apple uit die tijd staat.

  • Profielfoto
    defores

    BeOS 25mb groot en zoveel power, jammer dat het niet heeft gered

  • Profielfoto
    iKweethetbeter

    Het oude Mac System 6 paste op een 800KB floppy, met Write (Word) erbij!

  • Profielfoto
    Jakko Westerbeke

    Een paar op- en aanmerkingen op het verder interessante verhaal:

    Copland is niet Mac OS 8 — Copland zou een modern besturingssysteem moeten worden dat van de grond af nieuw gebouwd was. Het is echter nooit uitgebracht vanwege allerlei redenen, vooral slechte samenwerking binnen Apple. Mac OS 8 is een verbeterde versie van 7, waar onderdelen van Copland in verwerkt zijn (het zou origineel 7.7 gaan heten, maar door het versie 8 te noemen kon Apple voorkomen dat het ook voor fabrikanten van Mac-cloons beschikbaar zou zijn).
    De „geekport” heet zo omdat hij bedoeld was voor mensen die graag met elektronica knutselen: hij was ontworpen zodat de computer beschermd was tegen slecht- of niet-functionerende dingen die eraan gekoppeld werden.
    Onwaarschijnlijk dat Tim Berners-Lee een BeBox gebruikt zou hebben, want NeXT-computers bestonden al voor de BeBox, en Berners-Lee koos schijnbaar voor NeXT omdat het relatief makkelijk was om te programmeren wat hij voor ogen had in Objective-C van NeXT — wat op een BeBox niet mogelijk geweest zou zijn, want daar draaide NeXTSTEP niet op.

  • Profielfoto
    Rickje

    Als je dit soort uitspraken doet, voeg dan ook even een plaatje toe! Dan kunnen we het meteen zien.

     

    BeOS was zĂł vooruitstrevend dat, als je vandaag naar een screenshot zou kijken, je zou zweren dat het gewoon een andere moderne Linux-omgeving was.

  • Profielfoto
    Rickje

    Overigens leuk artikel verder!

  • Profielfoto
    Night

    Jakko Westerbeke op 12 januari 2020 19:23

    Copland is niet Mac OS 8 — Copland zou een modern besturingssysteem moeten worden dat van de grond af nieuw gebouwd was. Het is echter nooit uitgebracht vanwege allerlei redenen, vooral slechte samenwerking binnen Apple. Mac OS 8 is een verbeterde versie van 7, waar onderdelen van Copland in verwerkt zijn (het zou origineel 7.7 gaan heten, maar door het versie 8 te noemen kon Apple voorkomen dat het ook voor fabrikanten van Mac-cloons beschikbaar zou zijn).

    Het kwam misschien niet helemaal duidelijk in het verhaal naar voren, maar Copland was inderdaad de codenaam voor de opvolger van het ‘Classic’ Mac OS, en niet de naam van Systeem 8. Ik heb het iets helderder proberen te verwoorden. Bedankt voor het opmerken.

  • Profielfoto
    Zaphod_B

    Het gerucht ging ook dat meneer Gassee zich zo onmogelijk opstelde richting Apple (ook oude rancune?) dat ze er niet uitkwamen en Apple dus met een veel te laag bod kwam. Jean-Louis stelde nogal hoge eisen, zo gaat het verhaal.

     

    En inderdaad, BeOS was geweldig. Ook ik draaide dit op een BP6-moederbord, als een tierelier ging dat! Via een vriend die bij Be Inc werkte had ik altijd wel vrij snel de nieuwste versie van BeOS te pakken en bij hem kon ik natuurlijk ook in een eerder stadium zijn prachtige BeBox bekijken!

     

    BeOS was z’n tijd ver vooruit, zo was het filesysteem voor die ronduit revolutionair.

  • Profielfoto
    zepkleiker

    Natuurlijk had Berners-Lee nog steeds een NeXTCube gebruikt. Dat werk had ie namelijk 6-7 jaar gedaan voordat er ĂĽberhaupt sprake was van een overname van Be.

  • Profielfoto
    HHi Mac

    @night, Multitasking was al veel eerder dan BeOS geïntroduceerd. Verder mooi artikel 🙏

  • Profielfoto
    KarelWillem

    Rickje op 12 januari 2020 19:31
    Als je dit soort uitspraken doet, voeg dan ook even een plaatje toe! Dan kunnen we het meteen zien.

     

  • Profielfoto
    wickedme

    Nog wel eens mee gespeeld destijds. Je kon een processor uitschakelen waarna het systeem gewoon doorliep. Twee processoren uitschakelen kon ook, je kreeg dan een melding met iets van ‘That waan’t a very smart thing to do’ waarna de machine (logisch) vastliep.
    En het was een realtime operating systeem, dus zeer geschikt voor video e.d. Was mooi geweest als NeXT na Apple overgenomen te hebben (!) ook Be had overgenomen. Maar dat zou tegen Jobs’ ego ingegaan zijn waarschijnlijk.

  • Profielfoto
    wickedme

    Uitleg realtime operating system voor de liefhebber: https://nl.wikipedia.org/wiki/Realtimebesturingssysteem

  • Profielfoto
    Jakko Westerbeke

    wickedme op 13 januari 2020 09:47
    Was mooi geweest als NeXT na Apple overgenomen te hebben (!) ook Be had overgenomen. Maar dat zou tegen Jobs’ ego ingegaan zijn waarschijnlijk.

    Zakelijk gezien zou het ook nergens op slaan, behalve als Be technologie had die Apple nodig dacht te hebben (en niet in licentie wilde geven). Be was feitelijk geen concurrent van Apple, en hoefde dus niet gekocht te worden om geen verkopen kwijt te raken: zie de in totaal 1800 verkochte BeBoxen, in een tijd dat Apple bijna aan de grond zat maar nog altijd dat aantal Macs verkocht in een paar uur …

    (aantallen op de y-as zijn in miljoenen)

    Noem het 3,5 miljoen Macs per jaar midden jaren ’90, oftewel 3.500.000 ÷ 365 = 9600 per dag.

  • Profielfoto
    wickedme

    Helemaal waar natuurlijk. Maar BeOS had een aantal dingen op het gebied van multiprocessor en multitasking die NeXT niet had. Vandaar dat ik het zei. Maar zakelijk slim of realistisch zou zo’n overname nooit geweest zijn.

  • Profielfoto
    Durendal

    Leuk stukje, roept een hoop nostalgie op. Ik weet het allemaal nog heel goed. Apple was in die tijd echt aan het worstelen om niet over de rand te kieperen. De (theoretische) specs van Copland waren voor mij toen erg interessant, omdat ik al lang tegen de grenzen van Systeem 7 aan was gelopen. Iedereen op mijn afdeling (ICT) hoopte met mij dat Apple voor BeOs zou kiezen. Van NeXT hadden we eigenlijk weinig gehoord. En toen kwam, samen met NeXT opeens ‘de verlosser’ terug naar huis! Ik heb de vlag uitgehangen!

  • Profielfoto
    Roko