Mijn eerste Mac: de Macintosh ED

Door: Lucas Raggers - 32 reacties

Mijn ouders waren niet de snelste met het adopteren van nieuwe technologie. De magnetron kwam bij ons pas de keuken in toen iedereen er al eentje had, videos halen in de videotheek kon alleen als we de videorecorder er ook bij huurden en Arnie van GTST heb ik (goddank) nooit gezien aangezien we de commerciëlen niet konden ontvangen met enkel een antenne op het dak.

Het duurde dan ook relatief lang voordat de IBM Selectric II typemachine vervangen werd door een computer. In 1987 werd hij aangeschaft: de Apple Macintosh ED, kortweg ‘de ED’. Een vreemde eend in de bijt, want de ED is alleen uitgekomen in Europa voor de educatieve markt. Hij was niet ‘beige’, maar ‘platinum’ (al leert de ervaring dat hij vanzelf beige wordt bij intensief roken) en was voor de rest een goedkopere versie van de Macintosh Plus.

mac-ed2
De Macintosh ED

Uitbreiden
De ED had 512K geheugen en één ingebouwde floppy drive. Een externe optionele floppy drive was dan ook een must. Het bleek namelijk ondoenlijk om continu floppies aan de ED te voeren om spelletjes of programma’s in het geheugen te laden. “Plaats nu de systeemschijf.” “Plaats nu de diskette Beyond Dark Castle.” “Plaats nu de systeemschijf.” “Plaats nu de diskette Beyond Dark Castle.”

Floppies werden gekocht en daarmee ook bakken om ze in op te bergen, al dan niet met slot. Ieder lid in de famlie had z’n eigen floppy, maar al snel werden dat er meer en moest er genummerd worden. Lucas 1, 2, 3. Prutsschijf 1, 2, 3, 4 en 5. Een harde schijf moest gekocht worden en het werd een Lacie van maar liefst 40 MB. Kosten: 1600 gulden. Maar altijd nog beter dan de uiterst onbetrouwbare Syquest apparaten met z’n 44 MB cartridges die bij een verkeerd uitgevoerde uitwerpprocedure plots gewist bleken.

Ook het geheugen kreeg al snel een upgrade. Een Dove MacSnap kaart voerde de Macintosh ED op naar maar liefst 2MB.

dove
De Dove MacSnap op het moederbord

Thunderscan
Het grote WOW-moment kwam een paar jaar later, waarschijnlijk in 1989. Mijn vader ging voor zijn werk regelmatig naar Amerika en kwam al even regelmatig terug met goodies voor de ED. Software en hardware was in Nederland nauwelijks verkrijgbaar maar in Amerika des te meer. Zo kwam daar eind jaren 80 de Thunderscan uit de koffer.

Thunderscan was een scanner die gebruik maakte van de ImageWriter, Apple’s eigen dot matrix printer met zijn eigen karakteristieke geluid. De cartridge van de printer ging eruit, Thunderscan erin. Het lint werd hiermee vervangen door een klein oogje. Met een draadje was deze ‘cartridge’ verbonden met de ED. Vervolgens doe je geen leeg A4’tje in de printer, maar een foto. Thunderscan printte niet, maar scande de foto rij voor rij. Duurt dat dan niet lang? Ja dat duurt heel lang. Maar het resultaat was verbluffend voor een 200 dollar kostende scanner. Als je ergens je vriendjes mee wilden aftroeven, dan was het wel met deze Thunderscan. Je eigen foto op het beeldscherm toveren. Dat was heftig.

thunderscan
Langzaam, heel langzaam verscheen de scan op het scherm

Het succes van Thunderscan heeft een aantal jaar geduurd, totdat de flatbed scanner goedkoper werd, van betere kwaliteit bleek en bovenal sneller. De Thunderscan had ook zo zijn nadelen. Om een pasfoto te scannen moest hij eerst op een A4 geplakt worden, anders verdween het foto’tje in het zwarte gat van de ImageWriter. Daarnaast kon je alleen foto’s scannen die door een de ImageWriter konden. De voorkant van een vol pak hagelslag kon dus niet gescand worden.

De software van Thunderscan is overigens tijdens een sabbatical geschreven door niemand minder dan Andy Hertzfeld, lid van het team dat de originele Macintosch maakte samen met Steve Jobs. Hij liet zich door ThunderWare $7,50 uitbetalen per verkochte Thunderscan. Uiteindelijk zijn er zo’n 100.000 van verkocht.

Mijn laatste Mac
De Macintosh ED was mijn eerste ervaring met een computer en de liefde voor de Mac is daar in 1987 begonnen. Dit artikel schrijf ik op een MacBook Air die 29 jaar na de originele Macintosh van 1984 is gemaakt. Maar de uitgangspunten waarmee de Macintosh is gemaakt zie ik nu nog letterlijk terug. Eenvoud van werken, prachtig design en basis voor creativiteit.

mbair

Reacties

32 reacties
  • Profielfoto
    McLangendorff

    HaHaHa heel herkenbaar de eerste alinea! Dit ging ongeveer net zo bij ons thuis alleen maakten mijn ouders de fout om met een Tulip compact II thuis te komen:-( die gelukkig snel werd vervangen voor de iMac!

  • Profielfoto
    Hydræ

    Een harde schijf moest gekocht worden … Kosten: 1600 gulden

    Toen kostte dat spul al bakken met geld.. maar het plezier ervan maakte alles goed!

  • Profielfoto
    janau

    Leuk verhaal, Lucas. Bedankt.

  • Profielfoto
    olbo

    Is de orginele ED nog in bezit?

  • Profielfoto
    Brandgoose

    Ik had bij mij n ED een “enorme” HD van Apple erbij van maar liefst 20 MB. Zou nooit vol raken, toen. En inderdaad een Dove kaart erbij.

  • Profielfoto
    celie

    Het volgende verhaal gaat over de, in de jaren ’80 veel voorkomende, computer-weduwe….. Haar man zat (meestal op zolder) tot diep in de nacht, zijn zojuist aangeschafte en iets te dure apple apparatuur te beroeren, ondertussen zijn huwelijkse verplichtingen zwaar te verwaarlozen. :angel:

  • Profielfoto
    Tov

    Leuk alle verhalen over de eerste Mac van Koen, Jan Davis en Lucas . Veel is herkenbaar, al ben ik pas veel later overgestapt naar Apple. Doet me qua sfeer een beetje denken aan de verhalen van Mac-fan Ferry Piekart, met zijn boek Gemekker

  • Profielfoto
    MEEUW

    Gaan we nu nog meer slappe verhalen krijgen over de eerste mac ?
    lekker boeiend dat ene lucas uit christelijke plaatsje Ulrum zijn eerste mac ervaring deel….

  • Profielfoto
    computer space

    Hij wordt niet bruin van het roken, maar van daglicht.
    Zoek eens op “broomhoudende vlamvertragers”
    En op RetrObright om de zaak weer origineel te krijgen.

  • Profielfoto
    markj

    ok Meeuw, jou boeit het niet, maar mij bv. wel – er zijn vast andere verhalen die jou wel boeien maar mij weer niet. Je hoeft niet alles te lezen of op alles commentaar te leveren…
    Mijn eerste computer was een Olivetti portable, waar twee 5.25 floppies in konden. En op de middelbare school hadden we een Commodore 64 waar ik nog hele middagen op geprogrammeerd heb.

  • Profielfoto
    Rekening Poorten

    @ meeuw

    Vlieg op!

    Pracht verhalen dit. Ben in 1990 met de mac in aanraking gekomen. 1992 eindelijk zelf een mac een lc 475 vele volgden en nooit meer wat anders.

  • Profielfoto
    Marius1976

    Mijn eerste Mac was een emulator op mijn Atari ST. De Aladin.

    Zie hier: http://www.youtube.com/watch?v=KcY7jC_GYXE

    Werkte echt heel cool. Ik had er een spreadsheet op, waarvan ik even niet meer weet hoe die heette, maar die werkte aanzienlijk beter dan de spreadsheet op mijn Atari ST, dus in die zin, was dat dus mijn eerste Mac. Een poor mans mac dus.

  • Profielfoto
    Tijdgat

    Ook mijn eerste Mac was een ED. Ik studeerde toen nog aan de TU Delft. Hele nachten doorgehaald met studievrienden, bier en rookwaren om met dat ding te klooien. Beetje programmeren, spelletjes. Goeie tijden:-)

  • Profielfoto
    Patrick1610

    MEEUW 3 uur geleden
    Gaan we nu nog meer slappe verhalen krijgen over de eerste mac ?
    lekker boeiend dat ene lucas uit christelijke plaatsje Ulrum zijn eerste mac ervaring deel….

    http://www.youtube.com/watch?v=I71cY9Ysy5U

  • Profielfoto
    ckafe

    Kom op Meeuw, een beetje aardiger voor den medenmensch.
    Morgen moet je weer naar je baas, maar probeer toch eens wat positiever naar de weareld te kijken.

  • Profielfoto
    aukem

    donder op Meeuw,

    Mooi verhaal Lucas!:)

  • Profielfoto
    1984

    In februari 1995 is er door Apple een 24 minuten lange “Apple Movie”-commercial uitgezonden op de Nederlandse televisie. De commercial, bedoeld om Apple en de Macintosh Performa lijn te introduceren bij de Nederlandse kijkers.
    http://www.youtube.com/watch?v=lOYOc2-FWQc

  • Profielfoto
    elifafd

    Fantastisch artikel, die goeie ouwe tijd.

    Er kwam een 330 Mb (full height 5,25″) harddisk binnen. We stonden met 10 man te kijken hoe die op start, een blok metaal van ruim 7800 gulden dat een beetje ratelde en als er lees of schrijf activiteit had dan hoorde je dat alsof er mannetjes in zaten met een hamer en een beitel.

    En niet te vergeten AppleLink, de Apple variant van Internet, wat haalden we daar veel info af en we konden mailen met een gateway naar internet emailadres was toen geloof ik HOL0228@applelink.com. Met 2 inbelnummers in nederland, Zoetermeer en Amsterdam.

    We gebruikten QuickMail in die tijd een onderling email systeem, met zelfs een soort chatfunctie (QuickConference) wat hebben we daar veel mee gelachen.

    Het tijdschrift de Macweek, waar we werkelijk iedere week naar uitkeken, met alle nieuwtjes op Apple gebied.

    Ik kan zo nog wel even doorgaan….

  • Profielfoto
    Niels

    Mooi stuk. Een Mac hadden we toen niet in huis, dus leuk om te lezen hoe dat toen ging.:)

  • Profielfoto
    Dick de Roos

    Ha de Mac ED!
    Dat was ook mijn eerste.
    Met een Imagewriter en een extra floppydrive.
    Toveren was het verplaatsen van de schermpjes in het begin.
    Je kon er echte teksten op maken, met verschillende lettertypen en tekeningen maken.
    De kinderen speelden Dark Castle, Golf Lode Runner en nog meer spelletjes.
    Trouwens Golf was ook voor de oudjes verslavend.
    Volgens mij doet het ding het nog steeds.
    Mooi apparaat.
    :roll:

    MEEUW moet niet zo zeuren.:twisted:

  • Profielfoto
    francisbacon

    Leuk verhaal. Gelukkig is er in de tussentijd een hoop veranderd. In mijn eerste Mac-tijd (zo’n 15 jaar terug) werd je maar verbaasd aangekeken. Sterker nog, ik werd gewoon keihard uitgelachen in de copyshop door een medewerker omdat m’n USB stick alleen op een Mac kon.
    Of een vriend die juist niet voor Apple koos omdat hij alleen Windows-mensen kende die hem dan konden helpen wanneer z’n computer vast liep.

  • Profielfoto
    Jeffry

    Mm.. ik moet wel ernstig tekort zijn gekomen in mijn jeugd als 1987 ‘lang duurde’ voor de eerste computer in huis werd gehaald. Toen keken wij nog zwart-wit en volgens mij kregen wij de eerste (vloek) personal computer in 1991/92…

  • Profielfoto
    Henkie Penkie

    Ben zelf opgegroeid in een “traditioneel” windows gezin.. Jarenlang met veel plezier (en ook de nodige ergernissen) mee gewerkt en eerlijk is eerlijk, het doet zijn werk prima! Maar toen kwam er de dag dat we voor een schoolproject een iOS app besloten te ontwikkelen. Het probleem was echter: geen enkel teamlid had een Mac(-Book), dus dan maar een tripje naar de MediaMarkt maken (wist ik toen veel dat er een Apple Store is) om een MBP te scoren. Hoe goedkoper hoe beter, want na die tijd zou ik toch weer teruggaan naar m’n HP laptop: hoe kan een 13″ laptop met zo’ raar OS nou beter bevallen dan een normale laptop met een fijn 17″ scherm?? Nou, na een paar week gebruik kwam ik er toch achter dat dat rare OS wel net zo prettig werkt als Windows.. Stiekem toch eigenlijk wel een stuk prettiger! En vastlopers? Met m’n HP om de haverklap maar met de MBP (bijna) nooit! Zoals ik de eerste 3 dagen in Mac OS terugverlangde naar Windows, zo verlang ik nu terug naar Mac OS als ik met Windows werk!

  • Profielfoto
    oblomov

    Pracht verhalen dit. Ben in 1990 met de mac in aanraking gekomen. 1992 eindelijk zelf een mac een lc 475 vele volgden en nooit meer wat anders.

    Ja, die LC475 en dan die mooie passende monitor erop. Met systeem 6 en kort daarna met het vernieuwende systeem 7.

  • Profielfoto
    oblomov

    Mooi herkenbaar verhaal Lucas. Dank je.

  • Profielfoto
    henkverhaar

    Let wel, de ED was in de States ook verkrijgbaar, alleen heette hij daar niet ED maar 512KE (E voor ‘extended’). En het was geen uitgeklede Plus, het was een opgeklopte 512 K – hij had het moederbord van een 512 K, met vast opgesoldeerd geheugen (inderdaad, 512 KB, uitbreidbaar met third party piggyback borden, zoals de MacSnap) en met zonder SCSI poort – ook daarvoor waren third party upgrades beschikbaar, waarbij het deurtje van het batterijcompartiment aan de achterkant vervangen werd door een deurtje met daarop een SCSI connector. De ED/512 KE had voor zover ik me herinner WEL de ROMs van de Plus, het belangrijkste verschil met de 512 K en KE.

  • Profielfoto
    MacFundamentalist.nl

    1984 op 27 januari 2014
    In februari 1995 is er door Apple een 24 minuten lange “Apple Movie”-commercial uitgezonden op de Nederlandse televisie. De commercial, bedoeld om Apple en de Macintosh Performa lijn te introduceren bij de Nederlandse kijkers.
    http://www.youtube.com/watch?v=lOYOc2-FWQc SaveFrom.net

    Er is ook een Nederlandse lange commercial, met daarin de briljante redenering. ‘Het leuke van een Macintosh is dat hij zo leuk is.’ Ik meen dat Anita Witzier het presenteerde.

  • Profielfoto
    MvdM

    Leuk verhaal!

  • Profielfoto
    tricksel

    Paar dingen die misschien voor verbetering vatbaar zijn:
    – De ED was geen educatieve versie van de Plus, maar van de 512. Er is later wel ook een Plus ED geweest, die dat wél was.
    – In eerste instantie was ook de ED beige. Toen de volledige lijn platinum grijs werd, werd de ED dat ook.

  • Profielfoto
    MacRidge

    Mooi verhaal, leukt de boel hier aardig op.

  • Profielfoto
    Bj0rn

    leuk verhaal ! (lees dit op dezelfde mac waarmee je het hebt geschreven)

  • Profielfoto
    recoiller

    Ook ik ben begonnen op de 512 ED en die van mij staat hier nog netjes en compleet op zolder. Het batterijtje is wel gaan lekken waardoor hij waarschijnlijk niet meer opstart.
    Ik heb er nog originele software bij: Adobe Photoshop 1.0 en Illustrator 1.0 (compleet met VHS instructie video).
    Mijn versie is een 1984 beige model en is daardoor helaas ook bruin verkleurd. Ik geloof dat de latere versie grijzer was en niet zo erg verkleurde omdat er niet de broomhoudende brandvertragers in zaten.

    Overigens nog een kleine notitie bij het verhaal. Er zaten geen floppys bij, Apple maakte juist de overstap van floppy naar diskettes. Floppys waren groter en zaten in buigzaam plastic. De Macintosh 128 en 512 hadden meteen de betere diskette drives waar ook meer op kon dan op floppys.

    Overigens staat dit ook fout op wiki.

    Een leuke easter-egg is het gegeven dat er aan de binnenkant van de behuizing de handtekeningen van de ontwikkelaars staan, ook die van de twee Steven.