Hé Lion, wil je me voorlezen?

Door: Koen van Tongeren - 22 reacties

Eén van de vele vernieuwde functies in Lion is VoiceOver, een technologie die Apple geïntroduceerd heeft in de iPod Shuffle, maar die ook in iOS en Mac OS X te vinden is. VoiceOver kan niet alleen gesproken commando’s uitvoeren maar zelf ook tekst uitspreken. In Lion zijn er nieuwe talen toegevoegd aan de functionaliteit, waaronder Nederlands.

Het is voornamelijk bedoeld voor visueel gehandicapten, maar iedereen die wel eens een flink stuk tekst leest heeft wat aan. VoiceOver kan je namelijk voorlezen!

Als je Lion installeert worden er standaard een aantal Engelse stemmen gedownload. Nederlandse stemmen moet je apart downloaden. Dat doe je door in de systeemvoorkeuren achtereenvolgens naar ‘Spraak’ en ‘Tekst-naar-spraak’ te gaan. Daar zie je een standaard-stem geselecteerd. Door op het uitklapvenster te klikken en ‘Pas aan…’ te kiezen krijg je een lijst te zien met stemmen in verschillende talen, waaronder Nederlands. Na selectie worden de stemmen automatisch gedownload.

‘Spraak’-systeemvoorkeuren

Je kan kiezen voor een mannen- (Xander) of een vrouwenstem (Claire). Luister je liever naar een zachte G, dan raden we je Ellen aan, een heuse Vlaamse stem. Overigens kan je hier ook stemmen uit andere talen downloaden. Met name Engelse stemmen zijn er in overvloed. Amerikaans, Brits, Schots, Iers, Zuid Afrikaans, Australisch en zelfs Indiaas-Engels is mogelijk.

Nadat je stemmen zijn gedownload en geïnstalleerd kan je ze gebruiken om je voor te laten lezen. Selecteer een stuk tekst, bijvoorbeeld van dit artikel, control klik (rechter muisknop) en kies ‘Spraak’ > ‘Start spraakfunctie’.

Wil je ook in het Engels voorgelezen worden, dan moet je de standaardstem in de ‘Spraak’-systeemvoorkeuren veranderen in een Engelse stem. Niet handig als je regelmatig teksten in verschillende talen voorgelezen wilt krijgen. Hier biedt Automator uitkomst. Dit programma dat zelfgemaakte takenreeksen kan uitvoeren, heeft in Lion de taak ‘Spreek tekst uit’ erbij gekregen. Door die taak in een nieuw ‘Voorziening’-document te slepen en vervolgens de gewenste stem te kiezen maak je eenvoudig een script voor een bepaalde taal. Je kan er meerdere aanmaken (bijvoorbeeld één voor Nederlands en één voor Engels. Deze scripts zijn weer oproepbaar in het optiemenu (control klik of rechtermuisknop).

Automator met ‘Spreek tekst uit’-taak

In dat zelfde optiemenu vind je nog een handig extraatje: ‘Voeg toe aan iTunes als gesproken track’. Selecteer je die optie dan krijg je in een popup menu de keuze door welke stem je de tekst wil laten uitspreken. Vervolgens wordt er een AAC-audiobestandje van gemaakt dat in iTunes verschijnt. Zo kan je ook op je iPhone of iPod lange stukken tekst voorgelezen krijgen. Handig toch?

Reacties

22 reacties
  • Profielfoto
    greatpetie83

    VoiceOver zit niet pas sinds de iPod Shuffle in Apple-producten. Ook daarvoor al, maar het heeft de laatste jaren wel steeds meer aandacht gekregen en ook onder blinden en slechtzienden stappen steeds meer mensen over van Windows naar Mac OS X en iOS

  • Profielfoto
    NTG

    Hé Koen, ik dacht dat jij zo’n ervaren Mac gebruiker was. VoiceOver zit al tijden in Mac OS. Als ik jou was zou ik het woordje “nieuwe” in de eerste zin van het artikel vervangen door “vernieuwd”.

  • Profielfoto
    Ovomaltine

    Heerlijk! Maar in Firefox wordt het natuurlijk niet ondersteund:sad:

  • Profielfoto
    recoiller

    Volgens mij hadden de eerst Apple Macintosh computers al een vorm van “speech”. Dat is in de loop van de jaren wel beter geworden en wat in mijn beleving wel echt nieuw is dat er lokale stemmen zijn die lokaal kloppende teksten uit kunnen spreken. Ik had de 2 NL stemmen al gedownload en vind ze uitzonderlijk goed Nederlands spreken. Ik kan me voorstellen dat dat voor sommige toepassingen echt een indrukwekkende verbetering is. Voor de gemiddelde gebruiker voegt het denk ik niet veel toe.

  • Profielfoto
    Koen van Tongeren

    @NTG; idd dat bedoelde ik ook maar, toegegeven, was een beetje onhandig geformuleerd.

  • Profielfoto
    1984

    Hé Koen, ik dacht dat jij zo\’n ervaren Mac gebruiker was. VoiceOver zit al tijden in Mac OS. .

    The Lost 1984 Video: young Steve Jobs introduces the Macintosh http://www.youtube.com/watch?v=2B-XwPjn9YY

  • Profielfoto
    iPot

    Leuke tip! Met Lion is er weer veel nieuws te ontdekken…

  • Profielfoto
    edwinveneman

    “Zo kan je ook op je iPhone of iPod lange stukken tekst voorgelezen krijgen. Handig toch…”

    Om te beginnen dit stuk…!;)

  • Profielfoto
    Cenobyte

    Wow, klinkt goed!

  • Profielfoto
    Rene van den Abeelen

    Als ik een stuk tekst heb laten voorlezen door een stem en ik kies vervolgens een andere stem, blijft de eerste stem actief.
    Systeemvoorkeuren afsluiten en weer openen helpt niet.

    Overigens verbaast het me een beetje dat er, met een aantal nieuwe echt heel goede synthetische stemmen, nog steeds van die ‘ouderwets slechte’ tussen zitten. Die kunnen ze beter dumpen, lijkt me.

  • Profielfoto
    iStevie

    Heb deze tekst laten voorlezen, samen de reacties:lol:

    #leuk

  • Profielfoto
    arieboomsma

    Vind het trouwens best een grote download. De twee Nederlandse stemmen samen zijn 993 Mb!

  • Profielfoto
    Dossea

    Vind het trouwens best een grote download. De twee Nederlandse stemmen samen zijn 993 Mb!

    ja vond ik ook!

  • Profielfoto
    Robert

    Het nieuwe van Lion is, dat er veel nieuwe (en betere) stemmen zijn toegevoegd. Dit was recent ook al op een van de Amerikaanse Apple sites te lezen.

  • Profielfoto
    macpro

    Mijn eerste ervaring met de Nederlandse stemmen in Lion was bij de installatie. Als je lang genoeg wacht, dan begint een dame opeens te vertellen hoe je “Maaaak OS X” kunt installeren en configureren. Om het even later weer te hebben over “Maaaak OS X”.
    :smile:

  • Profielfoto
    Roel Van Gils

    De Automator-tip komt zeker van pas! Die ga ik straks uitproberen. Toch heb ik de indruk dat Koen een aantal dingen door elkaar haalt in dit artikel (en dat is begrijpelijk).

    Koen schrijft:

    “VoiceOver kan niet alleen gesproken commando’s uitvoeren maar zelf ook tekst uitspreken.”

    Dat is niet helemaal juist. De spraakherkenning die ingebakken zit in OS X (en niet gewijzigd is sinds Tiger) staat helemaal los van VoiceOver (en is eigenlijk vandaag zelfs behoorlijk gedateerd te noemen).

    Ook de synthetische stemmen die meegeleverd worden met OS X, staan op zich los van VoiceOver. Het zijn systeemstemmen en kunnen door alle applicaties aangesproken worden. Apple levert al stemmen mee sinds de jaren 80, maar VoiceOver is pas geïntroduceerd met de lancering van Tiger.

    Dus, wat is VoiceOver dan wél? Het is een zogeheten screenreader (of schermlezer) die specifiek bedoeld is voor blinden en slechtzienden. Een screenreader zorgt ervoor dat je een computer kan gebruiken zonder dat je het scherm kan zien. Een screenreader doet dus meer dan tekst op het scherm voorlezen: hij zorgt er ook voor dat je de computer kan bedienen zonder muis (met behulp van een heel arsenaal aan sneltoetsen) en geeft feedback over wat je doet in braille en/of spraak (OS X biedt zeer goede ondersteuning voor brailleleesregels van divers fabrikaten die je via USB of Bluetooth kan aansluiten). Er zijn ook blinden die VoiceOver gebruiken zonder spraak, maar enkel op de braille-output vertrouwen. Je activeert VoiceOver met Command+F5.

    Dus, samengevat:

    1. OS X biedt een hoop stemmen die door alle apps gebruikt kunnen worden (en ook via een system wide shortcut, via AppleScript en Automator-acties).
    2. OS X biedt daarnaast ook zeer eenvoudige spraakherkenning (enkel voor commando’s; niet om teksten voor te lezen).
    3. OS X heeft ook en meegeleverde screenreader die VoiceOver heet en die bedoeld is voor blinden en slechtzienden. VoiceOver maakt gebruik van de systeemstemmen, maar is er niet van afhankelijk. VoiceOver is een van de best geïntegreerde screenreaders op de markt (blinde Windows-gebruikers moeten dure aanvullende software kopen om hun computer te kunnen gebruiken!).
    4. Er is (helaas) geen integratie tussen VoiceOver en de spraakherkenning die in OS X aanwezig is.

    Ik hoop dat dat het een beetje helder maakt:)

  • Profielfoto
    Roel Van Gils

    Oei, er lijkt iets mis te zijn met de CSS voor genummerde lijstjes op OMT?

  • Profielfoto
    SunKeeper

    De reacties lopen niet zo lekker de laatste tijd, klopt. Je kan bijv. ook niet meer bewerken.

    Vind het trouwens best een grote download. De twee Nederlandse stemmen samen zijn 993 Mb!

    Lijkt me geen probleem, met de grote HD’s van tegenwoordig in de Macs.

  • Profielfoto
    Munchlax

    De Nederlanders spreken de Apple-producten dus de hele tijd verkeerd uit!
    Serieus nu, het blijkt dat “Mek OS X Lajon” beter werkt dan “Mac OS X Lion”.
    En ook “Eppel” werkt beter dan “Apple”.

  • Profielfoto
    palahala

    Hoe spreekt de Nederlandse OS X de “X” in “OS X” uit? (In het Engels keurig “Ten”, zoals het hoort.)

    En een oud lijstje om te laten zien hoe goed de text-to-speech ook in oudere versie al was (omdat het namelijk vaak weet in welke context woorden gebruikt worden), van Mac OS X Hints:

    My name is Dr. Smith and I live on Smith Dr.
    I refuse to take away your refuse.
    Wind in the kite, the wind is too strong.
    Steve wound up with a wound on his arm.
    Good farms produce a lot of produce.
    I project that this project will go way over budget.
    Close the car door, we are too close to the bridge.
    I object to this object being on my desk.
    It is an abuse of the system to abuse your privileges.
    Along with my affiliate Mr. Jones, I am vowing never to affiliate with criminals.
    In a home for the aged, it is not advisable to serve aged cheese.
    Bronze is a metal alloy, but one should not alloy bleach with window cleaner.
    If you take the alternate route you will need to alternate drivers.
    Please consider the approximate value of my car when you approximate the cost of repairs.
    We can attribute the winning of the game to John’s speed, which truly is his best attribute.
    The bass singer caught the biggest bass.
    The powder in my compact has become too compact.
    The Polish maid was assigned to polish the silver.
    It is much rainier on the slopes of Mt. Rainier.
    The soldier decided to desert his post by running into the desert.
    The restaurant’s tantalizing buffet was enough to buffet my resolve to diet.
    Always stand close to the door when it is time to close the store.
    Please excuse me while I think of an excuse.
    The button was so minute that it was a minute before I found it.
    It is the referee’s job to record the new world record.
    To contest the issue they held a contest.
    John became a convert after deciding to convert to Judaism.
    If I need a duplicate I can use the Xerox to duplicate the letter.
    The guard will permit you to pass if you show a valid permit.
    A rebel is one who has decided to rebel.
    Please put my typewriter to use because I never use it.
    Everything I know I learned from that learned old man.
    I want you to separate the cards into two separate piles.
    The bandage was wound around the wound.
    The farm was used to produce produce.
    The dump was so full that it had to refuse more refuse.
    We must polish the Polish furniture.
    He could lead if he would get the lead out.
    The soldier decided to desert his dessert in the desert.
    Since there is no time like the present, he thought it was time to present the present.
    A bass was painted on the head of the bass drum.
    I did not object to the object.
    They were too close to the door to close it.
    To help with planting, the farmer taught his sow to sow.
    The wind was too strong to wind the sail.
    I had to subject the subject to a series of tests.
    How can I intimate this to my most intimate friend?
    Apple’s text to speech software took years to perfect, but eventually it was perfect.

    En uit diezelfde discussie, niet altijd perfect, maar misschien wel in Lion?

    Was the red book read or do we need to read it?

    En een sirene, soort van:

    [[inpt TUNE]]
    2EH {D 2500; P 600.0:0 400.0:50 100.0:100}

  • Profielfoto
    Jan G

    De woorden Apple en Lion kent ie niet!!

  • Profielfoto
    svenb

    Hey Koen bedankt voor je bericht,alle anderen ook trouwens. Dit is de eerste keer dat ik op het net dezelfde image van het voorkeurpaneel spraak vindt dan het mijne. Het enige probleem bij mij is dat ik in het uitvouwvenster de optie “pas aan” NIET heb staan. Wat blijkbaar heel raar is, want bij alle andere images op het net was die optie er ook, al was het iets anders dan het mijne. Ik heb al deze vraag gesteld op het mac forum, maar nog steeds geen antwoord :-s ze zullen het ook niet weten daar.
    Ik hoop dus dat iemand mij kan helpen want ik trek de haren uit mijn hoofd en heb er al ettelijke uren ingestoken. Op die tijd had ik al mijn documenten al gewoon kunnen lezen;-)
    Alvast bedankt
    grts