Jorg
Jorg Nieuws 26 oktober 2009

Voor wie is de nieuwe Mac mini met Mac OS X Server bedoeld?

Het was een drukke week voor Apple en Apple-watchers. Alle Mac-producten in de consumentenlijn kregen een make-over, de iMac en de witte MacBook werden zelfs voorzien van een compleet nieuw exterieur. Opvallend genoeg bleef de aandacht voor de nieuwe Mac mini met Snow Leopard Server relatief beperkt. Opvallend, want in mijn ogen was dit de meest bijzondere en zeker de meest verrassende aankodiging die we uit Cupertino vernamen. Het vormt een nieuwe productcombinatie waarmee Apple zich in een markt begeeft waar het nog niet eerder actief was, namelijk die van Mac-servers voor een bedrag dat ten tijde van Leopard Server nog neergeteld moest worden voor de software alleen: 950 euro.

Het hart van de Mac mini Server-combinatie bestaat uit een licht opgepimpte Mac mini, voorzien van een 2.53GHz Core2Duo processor, 4GB RAM en twee afzonderlijke harde schijven met een gezamenlijke capaciteit van 1 terabyte. Maar het bijzondere aan dit nieuwe product is dat het geleverd wordt met Apple’s professionele besturingssysteem voor servers, Mac OS X Snow Leopard Server.

De traditionele verkoop van Mac OS X Server

Mac OS X Server is een uitgebreidere versie van Mac OS X dan de versie die we aantreffen op bijvoorbeeld iMacs en MacBooks. Deze uitvoering is voorzien van diverse diensten waarmee systeembeheerders alle voorkomende servertaken kunnen uitvoeren, zoals het op afstand beheren en configureren van Macs in een netwerk, het aanbieden van gedeelde bestanden, het draaien van een mailserver en het gecontroleerd en beveiligd verschaffen van toegang tot de Macs op het netwerk van buitenaf. Mac OS X Server was tot aan de Leopard-versie beschikbaar in twee versies: eentje voor gebruik met 10 werkstations voor 500 euro, en een versie voor gebruik met een onbeperkt aantal clients die voor 1000 euro over de toonbank ging. Met de komst van Snow Leopard is de 10-client versie komen te vervallen, en is de versie voor een onbeperkt aantal gebruikers nu verkrijgbaar voor 500 euro.

Hoewel Mac OS X Server in principe op alle moderne Macs is te installeren, werden alleen de XServe-servers van Apple standaard van het OS voorzien, en was OS X Server als optie verkrijgbaar bij de aanschaf van een Mac Pro. Des te bijzonderder is het dat er nu een uitvoering van de Mac mini in het productaanbod is opgenomen waarop Snow Leopard Server is voorgeintstalleerd. De Mac mini werd immers traditioneel beschouwd als een instap-model Mac voor thuisgebruikers (al leende het apparaatje zich uitzekend voor allerlei creatieve toepassingen, zoals mediacenters en, jawel, servertoepassingen), en werd Mac OS X Server allesbehalve richting thuisgebruikers gepositioneerd.

Het lijkt op het eerste oog dan ook een rare combinatie, een Mac mini met een server-OS. Zeker als we opmerken dat de versie van OS X Server die op de computer wordt geinstalleerd op geen enkel punt afwijkt van de versie die we op de XServe of in de losse verkoop tegekomen. Er zijn geen functies uitgehaald, maar -en dat is wellicht nog opmerkelijker, zoals we later zullen constateren- er zijn ook geen extra functionaliteiten toegevoegd.

Dit werpt de vraag op: Voor wie is deze Mac mini Server nu eigenlijk bedoeld, en wat kun je er dan mee? Zijn het vooral thuisgebruikers die er hun voordeel mee kunnen doen, of is het apparaat meer toegesneden op bedrijven? En in dat laatste geval: op wat voor bedrijven? Laten we hier eens de mogelijkheden onder de loep nemen.

Niet bedoeld als mediaserver

Er is een opvallende afwezige in het Apple eco-systeem: een centrale plaats voor al onze foto’s, video’s en muziek die we vervolgens via onze Mac, AppleTV of iPhone kunnen benaderen. Sinds jaar en dag zijn Mac-gebruikers aan het stuntelen met manieren om content te centraliseren en synchroniseren, simpelweg omdat hier vanuit Cupertino geen goede eindoplossing voor wordt geboden.

Het is bijvoorbeeld met iTunes 9 wel mogelijk om muziek te kopiëren van een andere Mac naar de eigen Mac op het netwerk, maar andersom gaat het niet. Gebruikers kunnen dus niet op hun werk-computer een CD rippen of muziek aanschaffen om deze vervolgens op een centrale plaats te plaatsen waardoor alle gezinsleden er met een verscheidenheid aan apparatuur van kunnen genieten. Het simpelweg opgeven van een netwerkvolume als locatie voor iTunes zorgt namelijk voor meer problemen dan de meeste gebruikers voor lief nemen, en leidt in veel gevallen tot ellende met niet gesynchroniseerde iTunes-databases.

Het zou dus een uitgekiende kans zijn voor Apple om de nieuwe Mac mini Server wat meer cachet mee te geven, door deze (eindelijk) te voorzien van een mediaserverfunctie. Dat is echter niet gebeurd. Zoals gezegd is de Mac OS X Server versie op de mini exact gelijk aan de bestaande versie, en hierin is geen rekening gehouden met thuis- en media-gebruik.

Wanneer we ons licht opdoen bij de vrienden in Redmond, dan zien we dan Microsoft wel een product aanbiedt dat op dit gebruik is gericht. Windows Home Server is speciaal ontwikkeld voor veel voorkomende taken in een thuisnetwerk. Naast de voor de hand liggende centrale backupfunctionaliteiten en bestandsdeling, is het product namelijk ook voorzien van een mediaserver. Gebruikers kunnen hun muziek op een centrale plaats beheren, delen, en zelfs via Internet (!) bekijken en beluisteren. Windows Home Server wordt geleverd op goedkope computers van verschillende fabrikanten met een prijs van rond de 500 euro. Ze zijn voorzien van niet al te krachtige componenten, en dienen dus niet tevens als “gewone” desktopcomputer.

Ik heb me er vaak over verbaasd dat de Time Capsule niet over mediaserverfunctionaliteit beschikt. Het zou het uitgekiende apparaat zijn dat hiervoor kan worden uitgerust, het is immers in zijn huidige vorm al een “headless” computer met een harde schijf, die door alle computers op het netwerk benaderd kan worden. Ironisch genoeg zien we dat veel fabrikanten van zogenaamde NAS-drives (Network Attached Storage) wél iTunes-functionaliteit bieden, waardoor de muziek op meerdere computers is te beluisteren. Toch volstaan ook deze producten niet waar het gaat om het gemakkelijk kunnen bewerken van je muziekcollectie, omdat het noodzakelijke één-tweetje met iTunes nu eenmaal ontbreekt.

De Mac mini Server is dus niet bedoeld als mediaserver. Of beter gezegd: deze uitvoering van de Mac mini met OS X Server voegt in dat opzicht niets toe aan de bestaande Mac mini, die met zijn lagere prijs voor dit doel wellicht een betere keuze vormt.

High-end servertaken

Wat kan de Mac mini Server dan wel? Als we kijken naar de mogelijkheden van OS X Server, dan zien we dat dit product voorzien is van een groot aantal high-end servertaken, zoals het kunnen beheren van gebruikers in een centrale directory. Hiermee wordt het mogelijk om op elke computer in het netwerk in te loggen om vervolgens in de eigen werkomgeving met de eigen bestanden te kunnen werken. Systeembeheerders kunnen nauwgezet aangeven welke rechten een gebruiker heeft, bijvoorbeeld of hij in staat is om externe harde schijven te kunnen aansluiten of CD’s te kunnen beschrijven. Bovendien is het mogelijk om gecentraliseerd nieuwe software te installeren op de werkstations, of om gefaseerd updates door te voeren.

Aan veiligheid is veel aandacht besteed. Versleutelde toegang verschaffen tot bestanden en andere bronnen via VPN en het op maat configueren van een firewall behoren tot de mogelijkheden. Bijzonder is de speciale aandacht die apple heeft gegeven aan mobiele gebruik van de iPhone. Systeembeheerders kunnen profielen distribueren die de iPhones van werknemers direct configureren voor het netwerk, en Mac OS X Server voorziet uiteraard in iPhone-geoptimaliseerde webtoegang tot het bedrijfsnetwerk.

Daarnaast biedt OS X server nog een aantal functies die wellicht wat minder voor de hand liggen, en waarvan ik me ook afvraag hoe gewild ze zijn in de meeste bedrijfsomgevingen. Met de Wiki Server kunnen wiki-sites worden aangeboden, waarop alle medewerkers vervolgens gezamenlijk aan teksten kunnen werken. De Podcast Producer automatiseert een aantal stappen die nodig zijn bij het maken van een audio- of video-podcast, zoals het encoderen naar de juiste codecs en het aanmaken van de benodigde hulpbestanden. En ik noem de iChat-server, waarmee grootschalige audiovisuele chatsessies kunnen worden opgezet en beheerd. Het siert Apple dat ze hun product met dit soort eigenschappen wil onderscheiden, maar ik vraag me af of deze energie niet beter had kunnen worden gestopt in andere zaken. Voor de meeste functies zijn namelijk wel alternatieven beschikbaar, terwijl -zeker met het oog op de onduidelijke positionerig van de nieuwe mini-server- enkele kerntaken ontbreken.

De configuratie van OS X Server verdient een pluim. In typische Apple-stijl is er gekozen voor een gestroomlijnde, uniforme interface waarop de beheerder alle servertaken netjes bij elkaar kan beheren en in de gaten kan houden. Mooi is dat, naast deze zogenaamde Server Admin-functie, er in Snow Leopard Server een nieuwe manier is bijgekomen om de server te configureren. Met Server Preferences, dat inderdaad is vormgegeven naar het voorkeurenpaneel in OS X, kunnen alleen de meest basale opties van de diverse servertaken worden aangepast. Hier zou je uit kunnen opmaken dat Apple een voorschot nam op het verschijnen van de Mac mini-server, omdat de kans immers groter is dat dit product in handen valt van gebruikers met minder serverbeheerervaring.

Mail, agenda en contacten

Wellicht de voornaamste reden voor bedrijven om te kiezen voor een bedrijfsserver is het gebruik voor mail, agenda en contacten. In bedrijfsomgevingen is het cruciaal om agenda’s centraal te kunnen beheren en delegeren, en is ook een universele contactendatabase een hooggewaardeerde functie. Snow Leopard Server omarmt hiervoor een groot aantal open-source projecten, en Apple voegde er in een veel gevallen aan duidelijke interface aan toe om zaken eenvoudig te kunnen configureren.

Op dit moment voert Microsof Exchange de boventoon waar het gaat om bedrijfsmatige mailservers. Dit product draait op Microsoft’s Windows Server OS, dat op zijn beurt -en in typische Microsoft-fashion- in vele varianten beschikbaar is. De reden voor de populariteit van Exchange kunnen we ondermeer zoeken in de grootschalige aanwezigheid van de Office-kantoorsoftware, en de daarin opgenomen mailclient Outlook. Outlook werkt prima samen met Exchange.

Microsoft licenceert de software die nodig is om met een Exchange-server te communiceren, genaamd ActiveSync, ook aan derde partijen, zodat ook zij Exchange-ondersteuning in hun producten kunnen inbouwen. Dit zien we terug in ondermeer mobiele telefoons als de Blackberry. Ook Apple nam een licentie op ActiveSync voor gebruik op de iPhone. (Opvallend genoeg koos het voor een eigen implementatie voor de Exchange-functies in Snow Leopard’s Mail, iCal en Adresboek, waardoor de functionaliteit beperkt is, en er in tegenstelling tot de iPhone geen ondersteuning is voor de voorlaatste versie van Exchange, 2003.)

En hier zit de bottleneck voor de mail-, agenda- en contacten-server van Mac OS X Server. Deze zijn namelijk gebaseerd op open protocollen als CalDAV en CardDAV, en deze worden -weinig verrassend- niet ondersteund door Outlook. In een bedrijfsnetwerk waar veel PC-gebruikers met Outlook aanwezig zijn, is de keuze voor deze ingebouwde servertaken van OS X Server dan ook niet voor de hand liggend. Er zijn diverse partijen die software-plugins aanbieden voor Outlook waarna deze toch met een CalDAV en CardDAV server kunnen praten, maar de vraag is hoe verstandig het is om in een bedrijfsnetwerk van weer een extra schakel afhankelijk te willen zijn, iets wat bij updates aan zowel de server als aan Outlook mogelijk tot extra complexiteit kan leiden.

Kerio Mailserver

Nu bestaat er al langer een product dat beschikbaar is voor diverse platforms, waaronder OS X, en dat als een ideale vervanger kan gelden voor een Exchange-server. Kerio Mailserver vervult uitstekend werk als het gaat om mail-, agenda- en contacten-beheer, en is compatible met nagenoeg alle programma’s en apparaten die een Microsoft Exchange server verwachten, waaronder Apple Mail op de Mac, Outlook op de PC of mobiele telefoons zoals de iPhone. Ikzelf gebruik Kerio Mailserver al enige jaren naar volle tevredenheid, en schreef hierover op One More Thing eerder het artikel De Mac mini als multifunctionele server.

Kerio Mailserver kan prima draaien op elke moderne Mac, en hierop hoeft geen Server-versie van het OS te zijn geinstalleerd. Dit kan, afhankelijk van de gewenste functionaliteit, veel schelen in aanschaf- en onderhoudskosten. Toch biedt Mac OS X Server een aantal zeer welkome extra mogelijkheden, waardoor de keuze voor de perfecte server-Mac toch nog lastig blijft. Laten we hieronder eens een aanbeveling doen voor diverse typen gebruikers.

De Mac mini Server – voor wie?

A) Thuisgebruikers
Voor thuisgebruikers lijkt de Mac mini Server overkill. De meeste gebruikers zullen vooral op zoek zijn naar mogelijkheden om bestanden te delen. Het is belangrijk om te beseffen dat ook de “gewone” client-versie van OS X al beschikt over een groot aantal server-achtige sharing-opties. Bestandsdeling is er daar één van. Het beheren van gebruikers is uiteraard, voor zover mogelijk, minder soepel dan met de geavanceerde grafische tools in OS X Server, maar de opties volstaan voor de meeste gebruikers. Thuisgebruikers raden we dan ook aan om het instap-model Mac mini (550 euro) met 2.26 GHz processor en 2 GB RAM (of zelfs de uitvoering van 750 euro met een 2,53 GHz processor en 4 GB RAM) te kiezen, en hierop een externe harde schijf aan te sluiten. Modellen van 1 terabyte zijn inmiddels voor bedragen rond de 100 euro te vinden.

B) Zakelijke gebruikers met voornamelijk Macs en iPhones
Voor zakelijke gebruikers die in hun bedrijfsomgeving alleen met Apple-producten te maken hebben (stuur me eens een kaartje vanaf dat utopische stukje aarde!) is de Mac mini Server een uitstekende keuze. Alle voordelen van OS X Server voor wat betreft het beheren van Macs op afstand en het centraal naar wens configureren van werkstationszijn dan immers voorhanden, en bovendien hoeft er geen extra mailserversoftware te worden aangeschaft. De integratie met Apple’s software op de dekstop alsmede die op de iPhone is perfect.

C) Zakelijke gebruikers in een gemengde omgeving
Voor deze groep gebruikers is de keuze het lastigst. Wat vaststaat is dat in veel gevallen de ingebouwde mailserver van OS X Server niet volstaat. Kerio Mailserver werkt zowel op de client-versie van Mac OS X, als op Mac OS X Server, maar ook hiervoor kan de keuze toch op een Mac met OS X Server vallen. Men kan dan immers alsnog gebruik maken van eerder genoemde netwerkbeheerfunctionaliteiten. OS X Server kan tevens overweg met (LDAP) directory servers, dus ook voor Windows-PC’s in het netwerk kan dit een voordeel zijn. In een bedrijf met slechts een heel klein aantal Macs zal het server-OS echter minder voordelen bieden, en volstaat soms een goedkopere Mac mini met Kerio Mailserver.

Conclusie

Samengevat: De Mac mini is een heel interessant product voor kleinzakelijk gebruik. Wanneer we de voormalige prijs van Leopard Server voor een onbeperkt aantal clients nog zouden hanteren, zou je kunnen stellen dat Apple je een volwaardige server cadeau doet bij de aanschaf van het OS. Ook in vergelijking met een Windows server is de nieuwe Mac mini, gezien zijn mogelijkheden, een uiterst concurrerend product.

Voor thuisgebruikers echter blijkt de Mac mini Server niet ideaal. Dat is op zich niet erg, maar ik vind het vreemd dat Apple niet duidelijker een doelgroep afbakent bij de aanprijzing van dit product. De Mac mini zal door veel mensen immers beschouwd worden als een (laagdrempelige) kennismaking met de Mac voor consumenten. Met die gedachte in het achterhoofd kan ik me voorstellen dat de vergissing dat de Mac mini Server dan ook wel een consumentvriendelijk product moet zijn, snel is gemaakt.

Het wachten is nu nog steeds op een nette oplossing van Apple voor het groeiende probleem van het beheren van onze media in huis. Zoals gezegd zou een update van de Time Capsule voor de hand liggen, maar ook voor een speciale Home Server uitvoering van OS X sta ik van harte open.

Reageer op artikel:
Voor wie is de nieuwe Mac mini met Mac OS X Server bedoeld?
Sluiten