Jorg
Jorg Nieuws 8 juni 2009

Er is maar één Apple (en waarom sommigen dit maar moeilijk begrijpen)

Hoe komt het dat wij Mac-gebruikers zo’n opvallend volkje zijn in de computerwereld? Wat is de reden van ons fanatisme voor Apple-producten? Zijn we vatbaar voor slimme marketingtrucjes, of is er meer aan de hand? In dit artikel volgt een persoonlijke visie op de oorsprong en praktijk van dit interessante fenomeen.

Apple zit in de lift. Het bedrijf heeft het laatste decennium een enorme groei doorgemaakt, waarin het transformeerde van bijna dood tot de gerespecteerde en in commerciëel opzicht zeer succesvolle technologiegigant van vandaag de dag.

Voor mij als Apple-liefhebber is dat een goede zaak. Hoe meer mensen er op de Apple-kar springen (door het gebruik van een iPod, iPhone of een Mac), hoe beter. Meer gebruikers betekent immers meer geld voor Apple, dat daardoor nog grotere sommen kan spenderen aan R&D dan het nu al doet, wat resulteert in meer en nog betere producten voor ons om van te genieten.

Ik denk dat de groei van Apple’s marktaandeel het directe gevolg is van het feit dat steeds meer mensen de voordelen beginnen in te zien van Apple-producten: de extreem eenvoudig te gebruiken user interface en het schitterende software ontwerp, maar bovenal de manier waarop alles is ontworpen om naadloos met elkaar samen te werken. Van hardware tot besturingsysteem, van appliaties tot webdiensten, van draagbare randapparatuur als de iPhone tot de iTunes Store: alles is ontworpen vanuit één gedachte en naadloos met elkaar geïntegreerd.

Waarom is Apple anders?

Er is maar één bedrijf in de hele wereld dat computers voor allerdaags gebruik aanbied als volledig in-huis ontworpen producten: zowel de hardware als de sofware zijn ontworpen door dezelfde mensen. Dit is compleet tegenovergesteld aan de manier waarop andere computerfabrikanten werken. Zij kopen een generiek besturingssysteem (wat in 99% van de gevallen Microsoft Windows is), en bouwen een PC van generieke onderdelen om dit besturingsysteem op te draaien. Dit geeft ze weinig ruimte om zich van elkaar te onderscheiden op andere elementen dan prijs.

Voor een heleboel mensen is dat geen probleem. Voor hen is een computer een apparaat met een “Start”-knop in de linker onderhoek van het scherm, en waarop een icoon in de vorm van een blauwe letter e te vinden is die “het Internet” voorstelt. Veel mensen weten niet wat een besturingssysteem is, laat staan dat er alternatieven zijn om uit te kiezen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat mensen PC’s vergelijken op hun hardwarematige specificaties, en verschillende computerbrochures naast elkaar leggen om te zien waar ze de meeste megahertzen, megabytes en megapixels kunnen krijgen voor hun euro’s. Niet dat ze weten wat deze cijfers daadwerkelijk betekenen, of hoe ze in verhouding zouden staan tot het daadwerkelijk verhogen van hun productiviteit, maar iedereen die de lagere school heeft afgemaakt kan nu eenmaal gemakkelijk getallen met elkaar vergelijken.

Er lijkt zich echter een steeds groter wordende groep consumenten bewust te worden van het feit dat er een alternatief bestaat voor weer een PC met Windows van de plaatselijke supermarkt. Apple beleeft een enorm momentum, en ik zal de laatste zijn om te ontkennen dat dat komt door de populariteit van zijn andere producten, de iPod en iPhone.

De indruk van Apple-gebruikers

Zoals ik eerder zei kan ik de grote getalen nieuwe gebruikers alleen maar toejuichen. Hoe meer zielen, hoe beter. Er is echter één ding waar ik me in dit verband erg over op kan winden. Er zijn nog steeds veel meer mensen die de voordelen van het Apple-eco systeem in zijn algemeenheid, en de Mac in het bijzonder, nog niet aan den lijve hebben ervaren, en sommigen van deze mensen zijn geneigd om te stellen dat Apple-gebruikers “in de hype zijn getrapt” om “onnodig dure producten” te kopen. Als er iets is waarmee je mij als Mac-gebruiker kunt beledigen, dan is het wel door te stellen dat ik met de keuze voor mijn dagelijkse computersysteem een fashion statement wil maken.

Het is waar dat Apple keer op keer in staat is een enorme hype te creëren rond zijn producten. En ja, het bedrijf excelleert in marketing-slagvaardigheid. Dit betekent echter nog niet dat zijn producten niet ver superieur zijn aan die van andere partijen uit de computerindustrie.

Laten we het “onnodig duur” sentiment even omdraaien. Inderdaad, Apple-producten zijn in de regel duurder dan die van andere fabrikanten, maar in plaats van dit te zien als “gefopt worden door het kopen van dure, gehypte producten”, zou je ook kunnen stellen dat Apple in de positie is om te kunnen concurreren op andere argumenten dan prijs alleen. Precies het gegeven dat Apple niet gedwongen wordt om te proberen elke dollar uit het productieproces te elimineren, maakt dat het producten kan leveren op een kwaliteitsniveau waar anderen niet aan kunnen tippen. Apple hoeft een goed idee voor de manier waarop een laptop dicht blijft zitten niet te herzien, alleen omdat een concurrent op dit punt een concessie heeft gemaakt door een inferieur, maar goedkoper ontwerp toe te passen. Andere PC-fabrikanten zouden hier wel rekening mee moeten houden, omdat ze immers vrijwel alleen de prijs hebben als argument om klanten hun product te laten kiezen. Apple weet dat zijn klanten goed ontwerp en briljante engineering meer waarderen dan een koopje, en is dus in staat producten te leveren die een klasse apart zijn.

Waarom is er niet nog een “Apple”?

Dat brengt ons bij de vraag: Waarom is er maar één Apple? Waarom is er niet één enkele andere firma in de wereld die zijn eigen hardware en software ontwerpt om perfect met elkaar te laten samenwerken, en dit als een geïntegreerd eindproduct aanbiedt aan zijn klanten? Ik zou een moord doen voor een andere firma zoals Apple. Meer concurrentie leidt immers tot nog betere producten, nietwaar?

De realiteit echter wijst me op het feit dat dit een gelukkige combinatie is van het beschikken over de juiste technologieën in de afgelopen drie decennia, het kunnen terugvallen op de brilante visie van de leider van de organisatie, maar bovenal: het bedrijf wordt gerund op basis van een bewezen bedrijfscultuur. Geen enkel bedrijf zal in staat zijn een nieuw eigen besturingsysteem te ontwikkelen om te draaien op zelf-ontworpen hardware, althans niet binnen een tijdsbestek dat economisch zinvol zou zijn. Het blijft grappig om te zien dat het gebruik uit de jaren ’70 en ’80, waarbij computerfirma’s veel vaker hun eigen besturingssoftware schreven, alleen bij Apple nog is terug te zien. De wereld raakte gewend aan het model dat Microsoft zo’n 25 jaar geleden populair heeft gemaakt: haal je software bij de een, en je hardware bij de ander.

Overigens dringt binnen de computerindustrie steeds vaker het besef door daar het “verticale” model van Apple zo slecht nog niet is. Niet voor niets zien we bijvoorbeeld dat Microsoft terugkomt op eerdere pogingen die het deed om samen met hardware- en software partners muziekspelers te marketen, maar daarin niet succesvol werd. De Zune integreert nu hardware, software en webwinkel tot één geheel van één firma, een grote wijziging in het culturele denken van Microsoft.

Apple-fanatisme in de praktijk

Er zijn dus genoeg rationele redenen waarom mensen van hun Apple-producten houden. Maar dat laat één vraag nog onbeantwoord: waar komt die fanatieke waardering, en in sommige gevallen zelfs aanbidding, van het bedrijf, zijn CEO en zijn producten toch vandaan? Ik denk dat dit niet moeilijk te verklaren is. Zoals de meesten wel weten heeft Apple een lastige periode doorgemaakt in de late jaren ’80 en de vroege jaren ’90, waarin de concurrentie met Microsoft en de PC-fabrikanten Apple bijna fataal is geworden. In deze periode voelden Mac-gebruikers zich veel vaker geroepen om uit te moeten leggen waarom ze op zulke “vreemde” machines werkten, in plaats van met Windows zoals iedereen. Mensen die zich in het nauw gedrukt voelen zullen eerder geneigd zijn om emotioneler te reageren als ze hun keuzes moeten verdedigen.

Tegenwoordig is het aantal Mac-gebruikers van dusdanige omvang, dat we ons niet meer echt hoeven te verdedigen, maar toch maakt een pro-Apple houding zich snel van nieuwe Apple-gebuikers eigen. Enerzijds omdat mensen gewoon graag praten over prettige ervaringen met nieuwe producten, en anderzijds omdat je op discussiefora en in gesprekken met andere Apple-gebruikers ook snel blootgesteld wordt aan het zo voor Apple-gebruikers zo kenmerkende enthousiasme. Dit fanatisme slaat op die manier snel over, al heb ik het idee dat veel van het Apple-evangelisme grotendeels “tongue in cheek” is. Ik heb gemerkt dat Apple-gebruikers een groot gevoel voor humor hebben, en in het algemeen over de vaardigheid beschikken om zichzelf niet al te serieus te nemen. Er is geen enkele plek op het Internet waar zoveel grappen worden gemaakt over Apple-fanatisme als in de Apple-gemeenschap zelf. Voorbeelden variëren van opmerkingen over het feit dat “slechts de aankondiging van deze nieuwe update mijn machine snappier doet aanvoelen” in de comments van een nieuwsbericht, tot de geweldige comics op de Joy of Tech website.

Samenvattend: Ja, Apple staat aan het roer van een geweldig succesvolle marketingmachine. Nee, dit heeft geen invloed om hun vaardigheid om de beste producten uit de hele industrie te maken. Ja, wij Mac-gebruikers zijn op de hoogte van de Apple “cult”, en de meesten van ons kunnen zichzelf prima relativeren. En nee, ik kies geen Apple-producten om een mode-statement te maken. Ik kies ze omdat ik de beste computerproducten wil gebruiken die ik kan krijgen.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Er is maar één Apple (en waarom sommigen dit maar moeilijk begrijpen)
Sluiten