Terug naar de bron (Muziek uit je Mac #3)

Door: Rene Bouwmeester - 25 reacties

In de vorige twee delen van de serie ‘Muziek uit je Mac’ hebben we vooral gekeken naar de hardwarematige kant van de zoektocht naar hoe je het best een audiosignaal uit je Mac kunt toveren. Maar hoe zit het nu eigenlijk aan de andere kant van het gelijk: de software?

Veel te klagen hebben Mac-gebruikers op het eerste oor niet. Sinds jaar en dag levert Apple op iedere nieuwe Mac iTunes mee als applicatie voor het beheren en afspelen van digitale muziekbestanden. Was er in eerste instantie nog sprake van een nieuw schilletje om de overgenomen broncode van het programma SoundJam – met het vorderen der versies leerde iTunes al snel nieuwe trucjes als het branden van CD’s en het communiceren met iPods. Windows werd ondersteund, een heuse muziekwinkel werd ingebouwd, AirTunes maakte het mogelijk om draadloos muziek te versturen en nieuwe snufjes en eye-candy deden hun intrede.

Hoewel met name het laatste soms wel eens wat teveel van het goede lijkt, is iTunes zijn roots nog niet vergeten en blijft het vooral een soepel werkende muziekbibliotheek. Maar hoe zit met de geluidskwaliteit? Is iTunes in staat om een acceptabel muzieksignaal naar buiten te sturen? Het antwoord is – zoals zo vaak bij Apple – een ferm “Ja, mits.”

Mits? Mits. Out-of-the-box kan iTunes het namelijk niet laten om met zijn digitale tengels aan je dierbare bronbestanden te zitten. Wie de voorkeuren van het programma opent, ziet onder ‘Afspelen’ als eerste drie opties die allemaal op hun eigen wijze het digitale signaal willen veranderen. Wat dat aangaat is het met iTunes als met zonnen op een naaktstrand: je kunt gewoon zo op je handdoek gaan liggen, maar met alles uit werkt het aanzienlijk beter.

De meest onschuldige is de Crossfader (‘Laat in elkaar overvloeien’): deze laat het begin en einde van nummers in elkaar overlopen – hetgeen resulteert in een wat tegennatuurlijk effect dat tijdens het afspelen van het nummer gelukkig verder weinig kwaad doet. De Sound Enhancer (‘Optimaliseer geluid’) is echter een ware gruwel: door wat digitale nabewerking los te laten op het audiosignaal (onder meer door het plaatsen van een op sommige frequenties omgekeerde fase in het tegenoverliggende stereokanaal) hoopt men te bereiken het stereobeeld wat dieper en breder klinkt. Sound Check (‘Geluidscontrole’) tenslotte gaat op zoek naar de grootste gemiddelde deler in het volumebereik van je muziekbestanden en zorgt ervoor dat deze ongeveer even luid worden afgespeeld, verlies aan dynamiek klakkeloos voor lief nemend.

Deze opties zorgen ervoor dat de kleine speakertjes die zijn ingebouwd in, pak hem beet, een iMac of MacBook op het eerste gehoor niet eens zo heel erg mager klinken, maar op een volwassen stereoset lopen de rillingen spoorslags over de rug. Alles uit dus. En op ‘OK’ klikken. Klaar? Bijna. Om de heilige graal van een goed signaal te bereiken (een ‘bit-perfect’ uitgangssignaal), moet nog een vierde kwaad met wortel en tak worden gerooid: de equalizer.

Deze equalizer (bereikbaar via Venster > Equalizer) stelt je in staat om het klankbeeld te veranderen door bepaalde frequenties in het audiosignaal extra te versterken of juist wat te verminderen. iTunes bezit een breed scala aan voorinstellingen, vaak gekoppeld aan een bepaalde muzieksoort. Dergelijk gerommel in de marge is bedoeld om de beperkingen van weergevers te compenseren, maar leidt in praktijk vooral tot vervorming van het bronsignaal.

Wie blij luistert naar een setje computerspeakers van een paar grijpstuivers of ooit een appel en en ei heeft geruild tegen een hoofdtelefoon, moet dan ook vooral maar eens fijn met de presets gaan goochelen. Maar wie zijn stereoset van een okselfris signaal wil voorzien, heeft maar één optie: uit ermee. Het is immers je met zorg samengestelde setje dat de weergave bepaalt – en niet een paar rammelende regels programmeercode (om over ‘geluidsverbeterende’ iTunes-plugins als iWoW en het inmiddels ter ziele gegane Volume Logic nog maar te zwijgen…).

Als we nu het doorgezonden signaal van de digitale iTunes-bestanden aan de optische poort van je Mac zouden doormeten en dit vergelijken met de output van de originele CD in een fatsoenlijke speler, zien we dat dit één op één hetzelfde is – zelfs wanneer dit via AirTunes wordt doorgezonden naar een Airport Express of Apple TV.

Dat wil zeggen: als je ongecomprimeerde bestanden als WAV of AIFF gebruikt. Of bestanden met lossless compressie als ALAC (Apple Lossless Audio Codec). Maar daarover meer in het volgende deel: ‘Een kwestie van formaat’.

[Dit artikel is een deel uit de serie ‘Muziek uit je Mac’. Kijk hier voor een overzicht van de overige delen.]

Reacties

25 reacties
  • Profielfoto
    binaries4me

    Hulde weer wat geleerd. de artikelen zijn erg leuk zo ook de schrijfstijl. wacht met smart op de volgende.

  • Profielfoto
    Cenobyte

    Allemaal leuk en aardig, alles uit, maar hoe voorkom je dan dat het geluidsvolume van sommige mp3’s gruwelijk veel verschilt? Oh nee, laat me raden: ik moet mijn 10.000 mp3’s even met Audacity normaliseren? ???

    Ik vermoed dat in het volgende stuk de conclusie zal zijn dat ik beter Andre Rieu uit kan nodigen om bij mij live in de huiskamer te komen spelen dan een cd van hem te kopen…

  • Profielfoto
    maikel22

    Leerzaam!!!

  • Profielfoto
    anoniem

    @ Cenobyte: Het is net als met gewone CD’s, de opnamekwaliteit bepaalt dat. En de manier waarop de MP3’s zijn gemaakt. Maak je ze allemaal zelf, dan zal het verschil wel loslopen. Haal je ze van het net, dan ben je overgeleverd aan alle ‘audio-enhancers’ die de rippers hebben gebruikt.

    En deze serie gaat over het maximale uit je Mac halen. Ben je tevreden met MP3’s die allemaal zijn gladgestreken, dan kun je dit voor kennisgeving aannemen en naast je neerleggen. No harm done.

  • Profielfoto
    iMirk

    Super artikel echt goed helpt echt maar ik ben het met Cenobyte eens:
    hoe voorkom je dan dat het geluidsvolume van sommige mp3’s gruwelijk veel verschilt? Oh nee, laat me raden: ik moet mijn 10.000 mp3’s even met Audacity normaliseren?

  • Profielfoto
    Dr. Maddox

    Goed stuk René! Heel herkenbaar allemaal. Dank ook voor de uitleg over de equalizer!
    Ik wist dus niet dat de Airtunes omvorming van digitaal naar analoog pas plaats vind in de Airport zelf. (dacht altijd dat het om een radio signaal ging..) Ga zo door!

  • Profielfoto
    industrialbirds

    Coole artikelen! Weet iemand of er ook een plugin bestaat die in of uitfade als je een nummer stopt of een ander nummer start halverwege een ander nummer? Dat vond ik echt een fantastische functie in WinAmp toen ik nog een onwetende Windows gebruiker was.;)

  • Profielfoto
    Luuk Lemmens

    Zeker gave artikelen! Geen idee over die tool die je niet noemt want in winamp gebruikte ik dat al nooit. Maar om het over Mac + Flac + Optical te hebben… DAMN! Ik heb de unibody MacBook 2,4 + een Logitech Z5500 en heel veel Flac files! Wat een audio ervaring! Al die rot opties uit, en je weet niet wat je hoort!:)

  • Profielfoto
    Cenobyte

    @Erik Groskamp: natuurlijk bepaalt dat de opnamekwaliteit, maar dat is ook juist het probleem.

    Mijn iTunesbib is samengesteld in 8 jaar tijd en is niet iets wat ik in 2 maanden tijd heb binnengetrokken van internet. Ze is samengesteld uit gekochte mp3’s, geripte eigen muziekcd’s en gedownloade muziek. Daarin zit al veel volumeverschil. Maar als ik alleen al kijk naar het resultaat van een cd-rip met iTunes van een originele cd van Michael Jackson en een andere originele cd van Madonna uit mijn collectie, dan zit er verschrikkelijk veel volumeverschil tussen die cd’s, wat alleen maar op te lossen is met iTunes’s volumeaanpassing (en het programma iVolume wat ik gebruik). Natuurlijk kan ik als alternatief alles door Audacity gaan trekken, maar het minimale verschil wat ik daarmee scoor weegt niet af tegen de gigantische hoeveelheid werk die ik me daarmee op mijn nek haal. Bovendien denk ik dat elke bewerking ook nog eens een generatie verslechtering oplevert (of je moet alles als ongecomprimeerd gaan rippen). Ik ben van mening dat dat ook moet worden aangehaald, omdat dit soort artikelen door sommige mensen klakkeloos als waarheid wordt aangenomen. Mensen gaan dan nodeloos dure kabels, DAC’s aanschaffen, mp3’s weggooien en weet ik veel wat nog meer.

    Ook over FLAC en andere ongecomprimeerde bestandsformaten bestaat deze opvatting. Veel mensen gaan onnodig hun harddisk vol plempen met FLAC of andere ongecomprimeerde muziek, terwijl ze echt het verschil niet horen tussen een goede 192kpbs mp3 en een FLAC bestand!

  • Profielfoto
    anoniem

    @Cenobyte:
    Zolang je lossy MP3 bestanden gebruikt is het aanschaffen van dure kabels, speakers en headphones zinloos. Iedere vorm van compressie betekent verlies, iedere nabewerking zorgt voor extra verlies.
    En geloof me, ik kan uit ervaring zeggen dat – met high end speakers – je wel degelijk verschil hoort tussen MP3 en FLAC.
    Nogmaals, het artikel gaat over het maximaal haalbare in geluidskwaliteit, niet over gebruikersgemak. Met die informatie kan een ieder doen wat hij/zij wenselijk acht. Maar zoals ik ook al zei: als jij tevreden bent, doe zo voort!

  • Profielfoto
    cids

    Goed artikel! Allen klopt het volgende niet (volgens mij): Sound Check heeft niets te maken met dynamiek. Dynamiek is het verschil tussen zachte en harde passages in muziek. Sound Check zet een heel nummer harder of zachter, verandert dus niets aan de dynamiek binnen het nummer…

  • Profielfoto
    Anoniem

    Geluidskwaliteit wordt vooral bepaald door de muziek die je daadwerkelijk afspeelt. Nick en Simon zullen op speakers van 1 miljoen euro nog kut klinken terwijl Bob Dylan op volume 1 op een mono setje nog schittert.

    Laat je niet teveel afleiden door expres onbegrijpelijk gemaakte termen.

  • Profielfoto
    anoniem

    Ja, die mensen heb je natuurlijk ook…

  • Profielfoto
    Double_UK

    Leuk artikel. Maar niet vergeten dat:

    – als je niet netjes tussen je geluidsboxen in zit
    – je raam openstaat of je huis niet 100% geluidsdicht is
    – je in gesprek bent met anderen
    – je aandacht bij iets anders is
    – etc. etc.

    dat een redelijk goed gecomprimeerd bestand (mp3/ aac/ etc) ruimschoots voldoende is voor 95% van de mensen. Audio-fanaten zijn nooit tevreden maar voor de meeste van ons is luisteren vanuit iTunes voldoende.
    Zelfs met de sound-enhancer aan. :p

  • Profielfoto
    Xigh

    Of muziek mooi klinkt blijft natuurlijk ook een ding van smaak. De een vind wat vlakkere muziek mooier en een ander vind muziek met veel dynamiek mooier.

    De schrijver van het artikel geeft hier ook alleen maar aan hoe je muziek zoveel mogelijk kunt houden als origineel. Dat betekent niet dat je die equalizer uit MOET zetten. Het is gewoon en optie om de muziek zo origineel mogelijk af te spelen.

    Het is te vergelijken met een film kijken op je tv. Er zijn heel veel mensen die de kleuren vol omhoog draaien waardoor een film er heel anders uit ziet dan de maker origineel bedoeld had. Toch vind de kijker het aangenaam. No harm done toch?
    Of nu zoals met alle HD films waar een ruis overheen gegooid wordt. Van mij hoeft het niet zo, maar er is een vraag naar. (Helaas kan die ruis niet uit).
    En zo is het ook met alle iTunes opties. Er is een vraag en die vraag wordt beantwoord.

  • Profielfoto
    Dr. Maddox

    Je hoeft echt geen fanaat te zijn om verschil te horen wanneer je via de versterker de muziek op je mac luistert. En even voor iedereen die hier loopt te roepen dat het onzin en mierengene*k is.. Ga lekker in de lounge lopen geinen en loop hier niet het serieuzere werk te bederven aub?!

  • Profielfoto
    EclipX

    Ik heb iWow geinstalleerd, en ik heb een Logitech Z4 2.1 installatie, en het geluid is echt drastisch verbeterd.

  • Profielfoto
    ctxppc

    @Dr. Maddox over AirTunes: iTunes zendt in de Mac een digitaal signaal uit. Het is de geluidskaart van de Mac (voor de ingebouwde speakers of line-out) of geluidskaart van AirTunes dat het signaal analogiseert. Een analoog signaal brengt kwaliteitsverlies in digitale apparaten en digitale signalen kunnen niet eens door analoge apparaten.

    P.S.: Ook de geluidskaart van een Windows- en Linux-PC werkt op dezelfde manier. Behalve als je DirectX (tegenligger van Core Audio) gebruikt. :p

  • Profielfoto
    Double_UK

    @ ctxppx

    Maar de recente generatie Mac’s (sinds 2004) heeft toch de mogelijkheid van een optical-digital out?
    En daarmee verleg je de AD-conversie naar je (hopelijk) kwalitatief goede (5.1) versterker?

  • Profielfoto
    Scrobz

    Ik bleek ook de optie Sound Check aan te hebben gezet om het genoemde probleem van cenobyte wat te voorkomen. Heeft dit mijn hele collectie nu blijvend aangepast, of kan ik de library weer naar het origneel krijgen door deze optie uit te zetten?

  • Profielfoto
    Cenobyte

    @Scrobz: nee, het geluid wordt dan real time veranderd, je muziekbestanden blijven zoals ze waren.

    @Dr. Maddox: Doe een beetje normaal a.u.b. Het is dikwijls genoeg aangetoond dat het doorsnee audiofiele geneuzel gemiereneuk is. Muziek- en computerbladen hebben reeds veelvuldig bewezen dat populaire muziek niet in kwaliteit te onderscheiden is door pak em beet 95% van de bevolking op mp3 in 192kbps kwaliteit, 320kbps of FLAC. Let dus wel even op de voorbehouden die ik erbij maak:
    – ongeveer 95% van de bevolking hoort het niet, 5% dus wel
    – populaire muziek (dus geen klassieke muziek o.i.d. want daar hoor je het wel)

    Dit is aangetoond met panels van gerespecteerde muziekliefhebbers. Er zijn dus mensen die WEL het verschil horen, maar dit artikel laat het klinken alsof de gemiddelde luisteraar gebaat is bij FLAC bestanden t.o.v. 192kbps mp3’s en dat is dus gewoon pertinent onwaar.

  • Profielfoto
    LEXY

    iTunes speelt helemaal geen FLAC af, dus loop ff niet zo interessant te doen allemaal.

  • Profielfoto
    Cenobyte

    Nee inderdaad. Flac is zo’n verschrikkelijk vaag format dat je het eerst ergens mee moet converteren om te kunnen afspelen (maar ik weet zeker dat de gemiddelde audiofiel wel ergens een Flacplayer vandaan tovert :p )

  • Profielfoto
    MaestroRackam

    Mooi verhaal, goede tips:D
    Ik kijk uit naar de komende delen :)

  • Profielfoto
    Ninjaguineapig

    Ik rip altijd mijn CDs in lossless formaat om er gewoon zeker van te zijn dat ik aan de bron kant niets fout heb gedaan, ook al weet ik van mezelf dat ik het verschil met lagere kwaliteit alleen met veel moeite hoor.
    Zolang er zat gigabytjes beschikbaar blijven zal ik dat zeker blijven doen