Rene Bouwmeester
Rene Bouwmeester Nieuws 15 maart 2008

Jezus in de iTunes Store: de Matthäus Passion nader bekeken

Verraad en verloochening, gelardeerd met een klein likje volksmennerij. Nee – het gaat niet over de film van Geert Wilders, maar over dat andere grote lijdensverhaal, door de grote Bach zo geniaal getoonzet in de Matthäus Passion. Deze dagen voor Pasen stromen hier te lande de concertzalen, kerken en buurthuizen tradioneel weer vol voor een goede drie uur loutering.

“Music is the soundtrack of our lives”, sprak Steve Jobs bij de opening van de iTunes Store in 2004. De soundtrack van de laatste dagen uit het leven van Jezus werd in 1727/28 gecomponeerd door Johann Sebastiaan Bach en heeft ook (of moeten we zeggen: juist) in deze tijd een grote actualiteitswaarde. Niet eens zozeer vanwege het tot op de letter volgen van het evangelieverhaal, maar vooral vanwege de vele momenten waarop afstand wordt genomen van de tekst en er ruimte ontstaat voor reflectie die raakt aan de kernwaarden van het menselijk bestaan.

En het zijn juist deze momenten dat de muziek van Bach zo tranentrekkend fraai kan zijn – en zo overdonderend gruwelijk. Wie eenmaal verloren raakt in de krochten van de muziek, draagt het werk zijn leven met zich mee. De onsterfelijke schoonheid en de onmetelijke complexiteit maken de Matthäus Passion tot een monumentaal werk waarnaast normaliter zo intens belangwekkende zaken als het deze maand al dan niet in Nederland verschijnen van de iPhone ineens heel relatief worden.

Voor wie dit allemaal wel erg zwaar op de hand is: je kunt de Matthäus Passion natuurlijk ook benaderen als een verzameling liedjes. Hele mooie liedjes weliswaar. Over Jezus, op het eerste oor. Maar uiteindelijk vooral over jezelf. Begin eens met luisteren. Gesloten vizier, open oren. De rest volgt vanzelf.

The soundtrack of our lives. Wie in de iTunes Store op zoek gaat naar de versie die Bach ervan maakte, komt al snel een stuk of vijftig uitvoeringen tegen. Help! Waar te beginnen? One More Thing biedt hulp in bange dagen en beluisterde een aantal versies die een aardige indruk geven van het aanbod. De komende week verwennen we je met een dagelijkse review van een editie die in de iTS op de digitale schappen ligt. Op zondag is het Pasen en kijken we terug.

Maar morgen gaan we eerst van start met de Matthäus Passion Survival Guide: een kleine roadmap van het werk. Handig om niet te verdwalen. Met essentiële informatie. En leuke plaatjes bovendien. Voor wie niet wachten kan tot besluit een kleine tip van Teunis: voor nog geen zes euro download je hier de Greatest Hits, uitgevoerd door het Hongaarse Staatssymfonieorkest. Geen schim van het complete werk en een gospe voor kenners – maar als jij er niks van zegt, doen wij het ook niet.

En nu maar luisteren.


Links (worden bijgewerkt zodra artikelen worden geplaatst):
De Matthäus Passion Survival Guide
De Matthäus Passion volgens Philippe Herreweghe
De Matthäus Passion volgens Paul McCreesh
De Matthäus Passion volgens John Eliot Gardiner
De Matthäus Passion volgens Jan Rot
De Matthäus Passion volgens Nikolaus Harnoncourt
Tot Besluit…

Reageer op artikel:
Jezus in de iTunes Store: de Matthäus Passion nader bekeken
Sluiten