Jezus in de iTS – Paul McCreesh: A matter of balance

Door: Rene Bouwmeester - 18 reacties

Wie de Matthäus Passion van Paul McCreesh voor het eerst beluistert, bekruipt ernstig het vermoeden dat de dirigent dringend om de laatste trein naar huis verlegen zit. Een gevoel dat enkel nog groeit als je bemerkt dat de integrale uitvoering op twee CD’s past, in plaats van de gangbare drie. Bij aanschaf in de iTunes Store vertaalt zich dit in een aangename prijsstelling.

Een blik op de klok bevestigt het vermoeden: het openingskoor duurt onder McCreesh net iets meer dan zes minuten (6:08) – een buitengemeen aanzienlijk tempo. Ter vergelijk: de al niet echt langzame versie van Herreweghe die we gisteren bespraken klokt in op 6:59. De paden op, de lanen in, zullen we maar zeggen.

Gelukkig loopt in het verdere verloop van de passie het moordende tempo er weer uit – sommige aria’s zijn zelfs bepaaldelijk traag te noemen (de prachtige basaria ‘Komm, süsses Kreuz’ neemt bij McCreesh 6:49 in beslag, versus 5:46 bij Herreweghe). Uiteindelijk is de totale duur van beide passies op 14 seconden na gelijk. Het kan verkeren.

Naast de wisselende tempi is er echter iets dat nog veel meer in het gehoor springt: McCreesh voert zijn Matthäus uit in minimale koorbezetting. Zo nemen de solisten ook alle koorpartijen op hun schouders, waardoor Koor I en Koor II elk uit slechts vier personen bestaan (een sopraan, een alt, een tenor en een bas). Enkel bij het openings- en slotkoor van het eerste deel voegt zich er nog een sopraan bij voor de negende stem. McCreesh verantwoordt zijn keuze door op historische gronden te beargumenteren dat dit wel eens heel goed de normale uitvoeringspraktijk onder Bach zou kunnen zijn geweest – maar helemaal zeker weet je dat natuurlijk maar nooit.

De consequenties van zijn keuze hebben positieve en negatieve kanten. Enerzijds raken de kleine koortjes natuurlijk hier en daar wat ondergesneeuwd onder het orkest, dat wel de ‘normale’ bezetting heeft. Anderzijds zijn de verschillende koorstemmen nu wel erg goed te onderscheiden, en zijn de meerstemmige stukken veel duidelijker en genietbaarder dan bij de massieve koren die we gewend zijn. De kleine koorbezetting zorgt er bovendien voor dat de stukken waar koor en solisten samen zingen veel meer in evenwicht zijn.

Wellicht is dat de ziel van deze vertolking: de balans tussen de verschillende delen. Zeker – de solisten variëren van goed tot uitstekend, maar het is vooral de som der delen die indruk maakt, waarbij de koralen en recitatieven zeker zoveel aandacht verdienen als de aria’s. Dat de evangelist bungelt op het het randje van het theatrale kan deze uitvoering dan ook prima verdragen.

Niet voor iedereen, deze Matthäus Passion. Als het je eerste en enige uitvoering is, zouden we hem niet direct aanraden. Maar wie al in het bezit is van een favoriete editie en wel eens echt wil horen wat er nu allemaal precies voorvalt in de koorpartijen, schaft zich met de interpretatie van McCreesh een fijne editie aan, die hier en daar een verrassend doorkijkje oplevert in stukken die je al helemaal dacht te kennen.

Voor de liefhebber.

Volgende keer: de Matthäus Passion volgens John Eliot Gardiner
Nieuw in deze serie? Kijk hier voor de introductie.

Dirigent: Paul McCreesh
Uitvoerenden: Gabrieli Consort & Players
Jaar van verschijning: 2003
Prijs in de iTunes Store: €19,98
Directe link: klikkerdeklik

Reacties

18 reacties
  • Profielfoto
    Bob Ross

    Wat een verschrikkelijk irrelevante info zeg.

    Als de rest van de artikelen nu ook eens zo uitgebreid werden behandeld…

  • Profielfoto
    WaZoo

    “Voor de liefhebber.”

    Dat kun je potdomme wel zeggen, wat is dit? De 4e topic over de Matthäus????:(
    Mac/Apple gerelateerd mensen, en de verklaring ‘het staat in de iTMS’ slaat natuurlijk nergens op. Open gewoon een apart topic hiervoor….

  • Profielfoto
    readefries

    Hmmn, als ik weer de mogelijkheid heb muziek te luisteren uit iTMS, dan zal ik eens luisteren naar de previews. Maar als ik jouw verhaal zo hoor, vind ik het niks:D

  • Profielfoto
    iKip

    gaan jullie hierna ook de rest van de store reviewen?

  • Profielfoto
    JDVM

    De (gratis) single van de week is ook een deel van de Matthäus passion.

  • Profielfoto
    Koen van Tongeren

    Voordat de discussie wéér opnieuw begint: over het nut of de nutteloosheid van deze serie kan je nog altijd je mening kwijt in het volgende topic:
    http://forum.onemorething.nl/viewtopic.php?t=121958

  • Profielfoto
    swalaza

    jammer dat dit gepost wordt aangezien dit helemaal niets met Apple te maken heeft.

  • Profielfoto
    WaZoo

    Koen, nu draai je de wereld om, dit soort artikelen/onderwerpen etc. zaten ALTIJD al in het forum en nooit op de voorpagina, daarnaast zegt die poll ook al dat zoiets ‘best wel eens kan’, maar 4 keer???? Kom op zeg…

  • Profielfoto
    Bor

    hip hoor.

  • Profielfoto
    Rene Bouwmeester

    @Wazoo: lees de introductie hier maar even: http://www.onemorething.nl/?p=showarticle&art_id=3090

    Dan weet je precies hoeveel delen je nog kunt overslaan.

  • Profielfoto
    WaZoo

    @Rene: ik weet zo’n beetje alles over de Matthäus, ben er mee opgegroeid; als jong jochie zat ik al bij de try-outs voor de Passion in de Grote kerk in Naarden. Echt prachtig! Zelfs de try-outs met dirigent Charles de Wolff waren fenomenaal!
    Maar zo heb ik, en veel anderen met mij, nog veel meer passies die hier (ook) niet aan bod komen. Dus mijn advies is dan ook sitemaker hou je bij je leest! Voor dit soort info zijn er zat andere sites (voor de beatles ook) en daar kom ik hier niet voor. Als OMT echt probeert mij van al ‘mijn’ of ‘onze’ interesses te voorzien verliest het eenvoudigweg zijn of haar bestaansrecht. Er is de laatste jaren al meerdere malen door zeer gerespecteerde mensen duidelijk gemaakt (door jarenlange onderzoek) dat een internet gebruiker zelf wel uitzoekt waar hij of zij informatie vandaan haalt, en als conclusie was keer op keer dat sites die zich specialiseren meer kans van slagen hebben…

    Het spijt me dat ik voor deze repliek niet wegduik in jullie ‘zeurhoek’, maar daar leest gewoon niemand iets, en dat weten jullie dondersgoed.
    Over het religieuze gedeelte ga ik, gemakshalve, maar niet eens beginnen:D

  • Profielfoto
    sjap

    Sorry hoor. Jullie zijn echt de weg kwijt. Wat een gezwam.

    En nee, ik ben geen cultuurbarbaar. Maar ik verwacht ook niet dat er hier een brede 25-delige uiteenzetting wordt gedaan over mijn favoriete filmregisseur omdat één van zijn films toevallig in de iTunes Store gehuurd kan worden.

    Nou, okay. DAT hij gehuurd zou kunnen worden in Nederland zou dan weer wel nieuws zijn natuurlijk;)

  • Profielfoto
    WaZoo

    Ja, DAT is een goed idee! Alles van Francis Ford Coppola!!! En dan kijken wie er het meeste verstand van heeft! LOL

    Of bedoelde jij een andere regisseur? hehe

  • Profielfoto
    eelkevanderbij

    Kan ik iemand nog warm maken voor de paasdienst in ons dorp? Of heeft dat niks met apple te maken? ???

  • Profielfoto
    WaZoo

    Wanneer is het?:D
    En als ik mijn MBP en iPhone gewoon meeneem is het weer hardstikke relevant hehe

  • Profielfoto
    Neptunus

    Wat een verhalen… ???
    Wanneer komen er zulke verhalen met details over wanneer de iPhone in Nederland komt?

  • Profielfoto
    demandiebakt

    wat een gezeur, er is toch plenty nieuws de laatste tijd, sla dit dan over als je t niets vind. gewoon niet klikken en voilla geen ergernis;)

  • Profielfoto
    WaZoo

    Niet klikken, geen ergernis, mooier kan het leven niet wezen, toch? :sealed: