Jezus in de iTS – Nikolaus Harnoncourt: La condition humaine

Door: Rene Bouwmeester - 6 reacties

Het begint er alle schijn van te krijgen dat Nikolaus Harnoncourt van zijn platenlabel Teldec een vrijbrief heeft gekregen om zo eens in de 15 jaar los te gaan op de Matthäus Passion. Getuigde zijn uitvoering van 1970 nog van een leidend inzicht hoe een moderne interpretatie op historisch correcte grondslag zou moeten klinken – in de jaren ’80 kwam hij met het Concertgebouworkest (dat in die periode 100 jaar bestond) met een verrassend massieve versie op de proppen.

In 2001 was het weer feest en verscheen de hier besproken versie, opgenomen met de Concentus Musicus Wien, het Schoenberg Chor en de legendarische Wiener Sängerknaben. Driemaal is scheepsrecht: wie deze opname op de plank heeft liggen zal niet snel de behoefte voelen zich een tweede versie aan te schaffen.

De tempi zijn, zoals verwacht, stevig – zonder overigens gehaast over te te komen: met 2 uur 41 minuten zet Harnoncourt een tijd op de klokken die vergelijkbaar is wat zijn hedendaagse collega’s te berde brengen. De balans tussen koor en orkest is voorbeeldig, met alle ruimte voor nuance en detail. Het is goed te horen dat Harnoncourt met beide al langere tijd samenwerkt.

Dit resulteert in een warm en rustig klankbeeld, zonder al te scherpe uitschieters of effectbejag maar met alle respect voor de emotionele draagkracht van het verhaal. Bijzonder voorbeeld is de orgelpartij uit het basso continuo in de aria ‘Geduld’, waar de fraseringen die doorgaans ten onder gaan in het geweld dat tenor en gamba produceren in alle glorie door de muziek heenschijnen.

Evangelist Prégardien weet een goede balans te vinden tussen afstand en betrokkenheid. Ook de overige solisten weten waar ze kunnen schitteren en stralen en waar terughoudendheid en ingetogenheid geboden zijn.

De violen die in het Erbarme Dich de solopartij dragen zijn prachtig transparant en leggen een verstilde barmhartigheid over de smeekbede om erbarmen na Petrus’ verloochening. Als de laatste maten wegsterven, wordt het zelfs voor de grootste atheïst even problematisch om het bestaan van een God te ontkennen – al was het maar voor heel even.

Kroonjuweel is de laatste aria uit het tweede deel: ‘Mache Dich, Mein Herze, Rein’ is van een overtuigende noblesse die een sprankje hoop achter laat dat het nog wel goed komt, met de mensheid, en waaruit verwachting en vertrouwen spreken dat de dood van Jezus daadwerkelijk niet het einde is.

Het slotkoor bestendigt dit gevoel en vormt een waardig besluit van een Matthäus Passion die het drama niet uit de weg gaat, maar met name een vergevingsgezinde blik werpt op het menselijk tekort en in de droefenis van het einde voor toch vooral de kiem ziet van een nieuw begin.

‘Harnoncourt 2001’ staat in de iTunes Store voor de uiterst diervriendelijke prijs van €16,99.

Koop hem nu het kan.

Volgende keer: Tot besluit…
Nieuw in deze serie? Kijk hier voor de introductie.

Dirigent: Nikolaus Harnoncourt
Uitvoerenden: Concentus Musicus Wien, Schoenberg Chor, Wiener Sängerknaben
Jaar van verschijning: 2001
Prijs in de iTunes Store: €16,99
Directe link: klikkerdeklik

Reacties

6 reacties
  • Profielfoto
    janau

    Laat ik nou net deze versie voor de start van de serie artikelen gekocht hebben!
    En daarna de Johannes van Herreweghe. Ook interessant omdat het – meen ik – de tweede versie van Bach is.

  • Profielfoto
    Joop Vos

    Ik hou erg van klassieke muziek alleen ik weet er weinig van. Hulp kan ik dus wel gebruiken en op deze manier aanschuiven is erg prettig. Ga door … ook na Pasen!

    PS
    Die van Harnoncourt gisteren gedownload … prachtig!

  • Profielfoto
    iljajj

    Na het beluisteren van Harnoncourt, Herreweghe of Van Veldhoven heb ik altijd wel de onweerstaanbare behoefte om Furtwängler in de speler te gooien…

  • Profielfoto
    Ratz

    Potverdorie wat zijn The Pixies toch goed zeg!
    :p

  • Profielfoto
    smacdab

    lossless uitvoering €17.95 ex porto bij amazon
    http://www.amazon.de/gp/offer-listing/B000000SBE/ref=dp_olp_2?ie=UTF8&qid=1206289191&sr=1-35
    TS
    na pasen bestellen Joop;-) je gaat denk ik geen 128’er kopen bij de iTS

  • Profielfoto
    Joop Vos

    @smacdab > al wel gedaan hoor, via iTS. Mijn Logitec speakersetje is goed genoeg om je tot tranen toe te roeren … als je er maar Bach op beluistert …:)